Ish-krerët e UÇK-së dënohen për krime lufte në Hagë

Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shpallën të mërkurën aktgjykimin e shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Dënimin më të lartë e morën Thaçi dhe Krasniqi, me nga 25 vjet burgim. Veseli u dënua me 18 vjet, ndërsa Selimi me 13 vjet. Në dënime do të llogaritet edhe koha që të katërt kanë kaluar në paraburgim. 

Trupi gjykues i shpalli fajtorë për katër akuza për krime lufte: arrestim dhe ndalim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje. Sipas të dhënave të bëra publike pas vendimit, çështja përfshinte 385 persona të ndaluar, 303 viktima të torturës, 49 të trajtimit mizor dhe 96 viktima të vrasjeve. 

Krimet për të cilat u shpallën fajtorë lidhen me persona të perceptuar si kundërshtarë të UÇK-së. Aktakuza përfshinte viktima shqiptare të Kosovës, serbe, rome dhe të etnive të tjera, si dhe kundërshtarë politikë. 

Në të njëjtën kohë, gjykata i shpalli të katërt të pafajshëm për gjashtë akuzat për krime kundër njerëzimit. Trupi gjykues arsyetoi se Prokuroria nuk kishte arritur të provonte përtej dyshimit të arsyeshëm ekzistencën e një sulmi të përhapur ose sistematik kundër popullsisë civile, kusht juridik për këto akuza. 

Aktakuza ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së u konfirmua më 26 tetor 2020, ndërsa ata u arrestuan dhe u transferuan në objektin e paraburgimit në Hagë më 4 dhe 5 nëntor të atij viti. Akuzat lidhen me ngjarje të pretenduara së paku nga marsi 1998 deri në shtator 1999, në Kosovë dhe në disa vendndodhje në veri të Shqipërisë. Gjykimi nisi më 3 prill 2023. 

Të katërt kishin role drejtuese në UÇK dhe më pas u përfshinë në jetën institucionale të Kosovës. Thaçi shërbeu si kryeministër dhe president i Kosovës, Veseli si kryetar i Kuvendit, Krasniqi si kryetar i Kuvendit dhe ushtrues detyre i presidentit, ndërsa Selimi u zgjodh deputet në Kuvendin e Kosovës. 

Dhomat e Specializuara u themeluan në vitin 2015 në kuadër të sistemit juridik të Kosovës, me seli në Hagë, për trajtimin e pretendimeve për krime që lidhen me periudhën e konfliktit dhe pasojat e tij.

Vendimi i 16 shtatorit u përcoll me protesta në Prishtinë, ku mijëra mbështetës kundërshtuan dënimet ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së. Para aktgjykimit ishte zhvilluar gjithashtu një marshim në mbështetje të tyre, ndërsa tubime pati edhe pranë selisë së Dhomave të Specializuara në Hagë. 

Reagimet politike në Kosovë ishin kryesisht kundërshtuese ndaj vendimit. Në Shqipëri, kryeministri Edi Rama kishte shprehur publikisht mbështetje për ish-drejtuesit përpara shpalljes së aktgjykimit, ndërsa në Serbi presidenti Aleksandar Vuçiç kishte deklaruar se do ta ndiqte vendimin dhe kishte ngritur shqetësime për sigurinë e komunitetit serb në Kosovë. 

Aktgjykimi i shpallur të mërkurën është i shkallës së parë dhe nuk e mbyll procesin gjyqësor. Mbrojtja mund ta ankimojë vendimin dhe të kërkojë ndryshimin ose rrëzimin e konkluzioneve dhe dënimeve të dhëna.

Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi ndodhen në objektin e paraburgimit të Dhomave të Specializuara në Hagë, ku mbahen që prej nëntorit 2020.