Lukreci paraqitet si poet-filozof që, përmes “De rerum natura”, ndërton një vizion materialist të botës për të çliruar njeriun nga frika e perëndive dhe e vdekjes, duke e zhvendosur shpjegimin e realitetit nga miti te arsyeja. Duke bashkuar atomizmin, etikën epikuriane dhe poezinë si mjet didaktik, ai ofron një filozofi të qetësisë, moderimit dhe lirisë mendore që mbetet surprizueshëm aktuale edhe sot.
Përmes parimit të pezullimit të gjykimit (epoché), Pirro refuzon çdo pretendim për të vërtetë të sigurt dhe e orienton filozofinë drejt një etike të qetësisë shpirtërore (ataraksisë), ku liria fitohet duke hequr dorë nga dogma dhe nevoja për përgjigje përfundimtare.
Epikuri, e ndërtoi mendimin e tij mbi thjeshtësinë, arsyen dhe kufizimin e dëshirave. Duke e përkufizuar kënaqësinë si paqe të trupit dhe të shpirtit, ai e pa filozofinë si një mënyrë jetese që çliron njeriun nga frika e vdekjes dhe e ambicies.
Para tre ditësh, në fshatin Polenë, Korçë, u festua një nga festat më të mrekullueshme të juglindjes së Shqipërisë: Karnavalet e Polenës. Megjithatë, përtej simbolikës së pasur dhe frymës vendase, kjo festë mbetet pothuajse e harruar.
Aristoteli u formësua nga prirja mjekësore dhe oborri maqedonas, duke zhvilluar interes për biologjinë dhe hetimin empirik. Ai kritikoi Platonin dhe krijoi një sistem gjithëpërfshirës që lidh logjikën, biologjinë, etikën dhe politikën, duke integruar arsyetimin me vëzhgimin dhe vendosur bazat e filozofisë perëndimore.
Platoni u formësua nga kriza e Athinës dhe nga dënimi i Sokratit, të cilin e pa si dështim të drejtësisë demokratike. Kjo përvojë e shtyu drejt kërkimit të një rendi politik të bazuar te dija. Me teorinë e formave dhe alegorinë e shpellës, ai shpjegon ndarjen mes dukjes dhe së vërtetës dhe rolin çlirues të filozofit.
Manastiri i Shën Gjergjit, Monument Kulture i Kategorisë së Parë, është një pikë e rëndësishme e trashëgimisë historike dhe shpirtërore në jug të vendit. Vjedhja e njërës prej kambanave ka shkaktuar shqetësim në komunitetin lokal dhe ka rikthyer vëmendjen te mbrojtja e trashëgimisë në zonë.
Kampi famëkeq i Spaçit renditet si një nga simbolet e fundit të tmerreve të regjimit komunist. Midis historisë së tij të egër dhe polemikave të sotme, vendi qëndron si një kujtesë e vlerës së përhershme së lirisë.
Gjuha jonë po e humb pak nga pak pastërtinë dhe tiparin e vet. Jo nga dhuna e urdhri, por nga zakoni i përditshëm dhe nxitja shoqërore. Fjalë të huaja, sidomos ato angleze, po zënë ngadalë vendin e fjalëve tona në të folur, në të shkruar e në jetën e përditshme. Kështu, rreziku i sotëm ndaj gjuhës nuk vjen nga ndikimi i huaj, por nga mospërfillja jonë.
UNESCO ka lançuar muzeun e parë virtual në botë të objekteve kulturore të vjedhura, një platformë digjitale që mbledh mbi 240 artefakte nga 46 vende. I prezantuar gjatë konferencës MONDIACULT 2025, muzeu shfrytëzon teknologji si modelimi 3D dhe realiteti virtual për të dokumentuar objekte që janë larguar nga vendlindja e tyre përmes trafikimit të paligjshëm.
