Seneka dhe stoicizmi
Figura e Senekës qëndron në një nyje të veçantë të historisë së mendimit perëndimor, aty ku filozofia nuk është vetëm spekulim teorik, por edhe përpjekje për të mbijetuar moralisht brenda një bote politike të paqëndrueshme.
Tag: histori
Lukreci dhe arkitektura filozofike e një bote pa frikë
Lukreci paraqitet si poet-filozof që, përmes “De rerum natura”, ndërton një vizion materialist të botës për të çliruar njeriun nga frika e perëndive dhe e vdekjes, duke e zhvendosur shpjegimin e realitetit nga miti te arsyeja. Duke bashkuar atomizmin, etikën epikuriane dhe poezinë si mjet didaktik, ai ofron një filozofi të qetësisë, moderimit dhe lirisë mendore që mbetet surprizueshëm aktuale edhe sot.
Pirro i Elis dhe skepticizmi si çlirim
Përmes parimit të pezullimit të gjykimit (epoché), Pirro refuzon çdo pretendim për të vërtetë të sigurt dhe e orienton filozofinë drejt një etike të qetësisë shpirtërore (ataraksisë), ku liria fitohet duke hequr dorë nga dogma dhe nevoja për përgjigje përfundimtare.
Epikuri: Qetësia si kënaqësia e vërtetë e njeriut
Epikuri, e ndërtoi mendimin e tij mbi thjeshtësinë, arsyen dhe kufizimin e dëshirave. Duke e përkufizuar kënaqësinë si paqe të trupit dhe të shpirtit, ai e pa filozofinë si një mënyrë jetese që çliron njeriun nga frika e vdekjes dhe e ambicies.
Karnavalet e Polenës: Festa e harruar e Shqipërisë
Para tre ditësh, në fshatin Polenë, Korçë, u festua një nga festat më të mrekullueshme të juglindjes së Shqipërisë: Karnavalet e Polenës. Megjithatë, përtej simbolikës së pasur dhe frymës vendase, kjo festë mbetet pothuajse e harruar.
Aristoteli: Lumturia si përmbushje e vetes
Aristoteli u formësua nga prirja mjekësore dhe oborri maqedonas, duke zhvilluar interes për biologjinë dhe hetimin empirik. Ai kritikoi Platonin dhe krijoi një sistem gjithëpërfshirës që lidh logjikën, biologjinë, etikën dhe politikën, duke integruar arsyetimin me vëzhgimin dhe vendosur bazat e filozofisë perëndimore.
Platoni: Dija si shpëtim
Platoni u formësua nga kriza e Athinës dhe nga dënimi i Sokratit, të cilin e pa si dështim të drejtësisë demokratike. Kjo përvojë e shtyu drejt kërkimit të një rendi politik të bazuar te dija. Me teorinë e formave dhe alegorinë e shpellës, ai shpjegon ndarjen mes dukjes dhe së vërtetës dhe rolin çlirues të filozofit.
Vjedhja në Manastirin e Shën Gjergjit trondit komunitetin e zonës
Manastiri i Shën Gjergjit, Monument Kulture i Kategorisë së Parë, është një pikë e rëndësishme e trashëgimisë historike dhe shpirtërore në jug të vendit. Vjedhja e njërës prej kambanave ka shkaktuar shqetësim në komunitetin lokal dhe ka rikthyer vëmendjen te mbrojtja e trashëgimisë në zonë.
Spaçi: Rrënojat që ruajnë hijet e komunizmit shqiptar
Kampi famëkeq i Spaçit renditet si një nga simbolet e fundit të tmerreve të regjimit komunist. Midis historisë së tij të egër dhe polemikave të sotme, vendi qëndron si një kujtesë e vlerës së përhershme së lirisë.
Dita kur shpëtuam alfabetin – por mund ta humbasim gjuhën
Gjuha jonë po e humb pak nga pak pastërtinë dhe tiparin e vet. Jo nga dhuna e urdhri, por nga zakoni i përditshëm dhe nxitja shoqërore. Fjalë të huaja, sidomos ato angleze, po zënë ngadalë vendin e fjalëve tona në të folur, në të shkruar e në jetën e përditshme. Kështu, rreziku i sotëm ndaj gjuhës nuk vjen nga ndikimi i huaj, por nga mospërfillja jonë.