Praktika ekonomike e investitorëve strategjikë iu shitet shqiptarëve si motor zhvillimi. Në realitet, ajo ka shërbyer si mekanizëm për transferimin e pasurisë publike drejt interesave private, pa prodhuar mirëqenie për familjet shqiptare dhe pa ndikuar në rritjen e ekonomisë produktive.
Buxheti i vitit 2026 parashikon rritje të lartë të shpenzimeve publike dhe një rol më të zgjeruar të shtetit në ekonomi, i nxitur nga PPP-të dhe investimet publike, por ngre pikëpyetje serioze mbi qëndrueshmërinë fiskale, produktivitetin dhe ndikimin në sektorin privat.
Strategjia parashtron një Amerikë që fokusohet ngushtësisht në interesin e saj kombëtar, duke u distancuar nga roli tradicional i paqeruajtësit global dhe nga misioni për të promovuar vlera liberal-demokratike në botë.
Në fushatën e 11 Majit, partitë politike u shndërruan në fabrika premtimesh. Të majtë e të djathtë e përdorën ekonominë si skenë propagande, duke shpikur shifra dhe ndjenja. Njëra fliste për varfëri të skajshme, tjetra për bollëk që s’e sheh njeri. Dhe mes këtyre dy ekstremeve, qytetari i zakonshëm humbi, jo për mungesë parash, por për mungesë të së vërtetës.
Shqipëria shënon rritje të lehtë në indeksin e lirisë ekonomike të Fondacionit Heritage, por mbetet nën mesataren evropiane dhe përballet me sfida serioze në sundimin e ligjit, korrupsionin dhe të drejtën e pronës.
Raporti më i fundit i ‘Oxfam’ evidenton se 10 miliarderët më të pasur të SHBA-ve kanë rritur pasurinë e tyre me 698 miliardë dollarë gjatë vitit të kaluar – tregues i rritjes së pabarazisë ekonomike në ekonominë më të madhe të botës.
Studimi i Institutit të Vjenës tregon se Shqipëria po i afrohet Bashkimit Evropian kryesisht në digjitalizim, me vetëm 9 vite diferencë nga mesatarja e BE-së. Por vendi mbetet shumë prapa në arsim, mjedis, infrastrukturë dhe qeverisje, ku diferencat shkojnë deri në mbi 100 vite. Ndërsa në kuadrin rajonal vendet e Ballkanit Perëndimor shfaqin ritme të pabarabarta progresi.
Në Samitin e Zgjerimit të BE-së në Bruksel, Komisioni Evropian prezantoi “Paketën e Zgjerimit 2025”, duke vlerësuar progresin e vendeve të Ballkanit Perëndimor drejt anëtarësimit. Lidhur me Shqipërinë raporti evidentoi sfida serioze për lirinë e medias, të drejtat e njeriut dhe funksionimin e shoqërisë civile. Pavarësisht progresit të kufizuar në disa fusha, BE thekson se rruga e Shqipërisë drejt integrimit mbetet e qëndrueshme.
Tregu i lirë në Shqipëri është kthyer në një mjet pasurimi për trafikantët, të korruptuarit dhe të huajt, ndërsa shqiptarët po shndërrohen në qiramarrës në vendin e tyre. Shqipëria ka nevojë për një nacional-kapitalizëm, pra një kapitalizëm kombëtar dhe patriotik.
