Ajo ka dalë tërësisht nga funksioni pas shembjes në vitin 2018, duke paralizuar jetën e banorëve. Ura është Monument Kulture i Kategorisë së Parë në Shqipëri, por megjithatë statusi i mbrojtjes nuk e shpëtoi atë nga rrënimi.

E ndodhur në rrugën që lidh Korçën me Përmetin, nëpërmjet Dangëllisë dhe me Skraparin përmes Çepanit, dëmtimi i urës ka sjellë gjithashtu izolimin e banorëve, duke sjellë pasoja të thella ekonomike, sociale dhe shëndetësore. Për më shumë ndiqni video-reportazhin e publikuar më lart.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

“Urat që Trashëgohen”

Ky artikull është pjesë e ciklit “Urat që Trashëgohen”, që synon dokumentimin dhe ekspozimin e urave historike, të atyre që kanë statusin monument kulture në vendin tonë dhe që ndër vite janë tjetërsuar, dëmtuar apo shkatërruar.

The post Në pritje të ringritjes: Ura që ndau Kolonjën first appeared on Amfora.

Si një nga simbolet e Zagorisë, Ura e Hoshtevës dhe të tjera aty pranë u ndërtuan nga Ali Pasha, si një borxh që ja kishte zagoritëve që e strehuan në mal kur e ndiqnin për ta vrarë, ende pa u bërë pashai i madh që e njohim të gjithë sot.

Thirrjet dhe njoftimet e banorëve ndër vite për degradimin e urës, ranë në vesh të shurdhër, aq sa tragjikisht ura u lëshua në tokë në vitin 2018, ironikisht pasi ish-ministrja e kulturës dhe deputetja e zonës, Mirela Kumbaro, një muaj para ngjarjes garantoi restaurimin e saj dhe sipas ekspertëve që dërgoi, “urën nuk do e gjente gjë” përgjatë atij dimri.

Ekipi realizues:  

Poducent dhe narrator: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

“Urat që Trashëgohen”

Ky artikull është pjesë e ciklit “Urat që Trashëgohen”, që synon dokumentimin dhe ekspozimin e urave historike, të atyre që kanë statusin monument kulture në vendin tonë dhe që ndër vite janë tjetërsuar, dëmtuar apo shkatërruar.

The post Zagoria e humbur: Shkatërrimi i Urës së Hoshtevës first appeared on Amfora.

Në Vlorë ata lanë gjurmë të thella dhe kishin një komunitet të madh, sa që në vitin 1520, nga rreth 4000 banorë që kishte qyteti, më shumë se 2700 ishin hebrenj.

Hebrenjtë e Vlorës ndërtuan aty një sinagogë dhe sot në qytet ende ruhet toponimia e tyre. Mësoni më shumë për bashkëjetesën model që ata ndërtuan në Vlorë, përmes kujtimeve në videon më lart, të Skënder Spahiut, aktualisht drejtor i Muzeumeve Lokale në Vlorë, që tregon edhe për projektin muzeal që do të paraqesi historinë e tyre në Shqipëri.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

Referenca:

1. Jakoel Josef. Izraelitët në Shqipëri. Tiranë 2020
2. Grup Autorësh. Fjalori Enciklopedik Shqiptar. Tiranë 2008
3. Nika Nevila. Jews in the central state archive. Tiranë 2016

The post Hebrenjtë e Vlorës, model i bashkëjetesës first appeared on Amfora.

Me një eksperiencë të gjerë në shtypin e shkruar, mediat audiovizive dhe ato në internet, Kabashi spikati me një stil ndryshe, ku përtej raportimit për ngjarjet me interes publik, ai vendosi një fokus të veçantë tek arkeologjia, trashëgimia kulturore materiale dhe tek artistët e qytetit.

Për më shumë ndiqni intervistën që ndërton profilin e një pene të veçantë të gazetarisë shqiptare lokale dhe rrëfimet personale për artistët e Durrësit, ndër to edhe për aktorin e merituar dhe të ndjerin Mirush Kabashi, siç nuk e keni njohur më parë.

Ekipi realizues:  

Ideja dhe moderimi: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;
Ndihmoi: Ekipi i Medias Amfora.

The post Raportimi për arkeologjinë dhe trashëgiminë kulturore, profili i gazetarit Gëzim Kabashi first appeared on Amfora.

Këto vendbanime të Periudhës së Neolitit datohen 8000 vjet më parë dhe i përkasin sitit arkeologjik “LIN 3” dhe kanë vijuar të ndërtohen përgjatë 2000 viteve.

Arkeologu i vetëm nënujor në Shqipëri, Dr. Adrian Anastasi, shpjegoi se si së bashku me ekipin e tij dhe të kolegëve të huaj, kanë zbuluar fakte të reja se vendbanimet pranë Liqenit të Ohrit i përkasin periudhës kur popullsitë në Evropë nisën të shfrytëzojnë bujqësinë si përparësi për jetesën e tyre.

Ekipi realizues:  

Ideja dhe moderimi: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;
Ndihmoi: Ekipi i Medias Amfora.

The post Zbulimi i vendbanimit palafit më të hershëm në Evropë dhe bujqit e parë në kontinent first appeared on Amfora.

Ai përbëhet nga një kullë katërkëndore dhe një linjë muri fortifikues, por pikërisht në pjesën më simbolike të tij, aty ku dikur gjendej hyrja e kuruar me qemer, u shkatërrua qëllimisht në dhjetor të vitit 2021. 

Amfora zbuloi në atë kohë se u rrafshua gati gjysma e monumentit që gjendet në Porto-Romano, gjatë punimeve për ndërtimin e një porti hidrokarburesh, nga “Shoqëria Koncesionare Porti MBM (Multi Buoy Mooring)”. Ngjarja ndodhi teksa kompania po hetohej nga Prokuroria e Durrësit nëse kishte dëmtim të monumentit – teksa ajo e shkatërroi pjesërisht atë. 

Aktivisti Heldi Kodra, rrëfeu përmes videos më lart që teksa përfundonte gjimnazin nisi të advokonte për këtë kauzë, duke vendosur në dijeni autoritetet në Shqipëri, përfshirë zyrtarët publik, të cilët nuk reaguan si të kishte një “Kod Heshtje”, duke mos ndërhyrë për të zbatuar ligjin. Reagimet e vetme të qenësishme erdhën nga organizatat ndërkombëtare.

Ekipi realizues:  

Ideja dhe moderimi: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;
Ndihmoi: Ekipi i Medias Amfora.

The post Aktivizmi për arkeologjinë përballë “Kodit të Heshtjes” së autoriteteve  first appeared on Amfora.

Pranë qendrës së qytetit të Durrësit këtë verë hapi dyert banesa-ekspozitë “Turistë të Përgjuar” (“Peeping Tourist”), e ideuar nga ekspertet e turizmit në vendin tonë dhe pedagoget e Universitetit Aleksandër Moisiu në Durrës, Brunilda Liçaj dhe Arjana Isaku.

Ato sjellin në emisionin “Kult Kast” të Medias Amfora, detaje të reja për mënyrën se si kontrolloheshin paraprakisht aplikimet nga të huajt që dëshironin të vizitonin Shqipërinë përgjatë komunizmit, survejimi që i bëhej atyre, guidave dhe ndalimi për të shkelur rregulloret e kohës.

Njihuni përmes videos më lart me detaje nga banesa-ekspozitë, që ilustron përgjimin e turistëve përjgatë komunizmit dhe rindërton një banesë tipike të asaj periudhe. Gjithashtu mësoni më shumë për përshtypjet e turistëve për Shqipërinë e kohës, duke u njohur edhe me aktet rebele të disa prej tyre.

Ekipi realizues:  

Ideja dhe moderimi: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;
Ndihmoi: Ekipi i Medias Amfora.

The post Pushime të përgjuara, si i survejonte komunizmi turistët e huaj first appeared on Amfora.

Pikërisht në shekullin VI daton edhe “Kodiku i parë i Beratit”, i shkruar me pergamenë të purpurt dhe që përmban ungjijtë sipas Mateut dhe Markut. Ndërsa Kodiku i dytë me germa prej ari, përmban tekstin e plotë të katër ungjijve. 

Mësoni më shumë përmes videos më lart dhe ndiqni intervistën me Anila Droboniku, ciceronen e Muzeut Kombëtar Ikonografik Onufri, që rrëfen përpjekjet shekullore të pushtuesve për t’i grabitur ato dhe se si u zbulua sekreti se ku fshiheshin ato, duke i transferuar në fondet shtetërore, pas zbulimit më 12 gusht 1968, aty ku ishin fshehur brenda Kalasë së Beratit, nën dyshemenë e Kishës “Fjetja e Shën Mërisë”, që sot është përshtatur në Muzeun Ikonografik Kombëtar Onufri.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

Referenca:

1. “Kodikët e Shqipërisë”, Autorë: Alfred Moisiu, Aleks Buda, Anthimus Alexoudes, Erich Trapp, Johannes Koder, Kaliopi Naska, Koïchiro Matsuura, Kosta Naçi, Llambrini Mitrushi, Nevila Nika, Pierre Batiffol, Roderic L. Mullen, Shaban Sinani, Theofan Popa, Tiranë, 2003;

2. “Kodiku i Purpurt i Beratit”, Banka e Shqipërisë;

3. Fotot e kodikëve: Media Amfora.

The post Kodikët e Beratit, thesari i purpurt i Shqipërisë first appeared on Amfora.

E zbukuruar me 5 mozaikë, ajo mund të ketë qenë një vilë e madhe luksoze, por ndoshta edhe një tempull. Megjithatë ky zbulim arkeologjik është një mundësi e re që Durrësi dhe Shqipëria të ketë një pol të ri arkeologjik.

Mësoni më shumë për këtë zbulim përmes videos më lart dhe intervistave me arkeologun, Luan Përzhita, që drejtoi projektin kërkimor dhe të arkeologes Berbis Islami, që u fokusua tek mozaikët e zbuluar.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Luan Përzhita dhe Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti.

The post Monumenti madhështor i fshehur nën Gjergj Kastriotin në Durrës first appeared on Amfora.

Ndër katalizatorët e formimit të identitetit kombëtar të shqiptarëve ishte një shkollë elitare nga ku dolën këta patriotë të shquar. Ajo u themelua në Shkodër më 17 tetor 1877 dhe quhej “Kolegji Saverian”.

Për më shumë ndiqni videon e publikuar më lart dhe intervsitën me përfaqësuesin e Shkollës së Mesme “Atë Pjetër Meshkalla”, Paulo Vjerdha, i cili rrëfeu për vijimin e traditës së krijuar nga kolegji, që është paraardhësi i shkollës së sotme.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti.

Referenca:

1.⁠ ⁠Willi. Kamsi. Fjalori Enciklopedik Shqiptar. Tiranë 2009;

2.⁠ ⁠Meksi. Aleksandër. Historia e Arkitekturës në Shqipëri. Tiranë 2016;

3.⁠ ⁠Murzaku. Ines. Historia e Jezuitëve në Shqipëri. Tiranë 2022.

The post Kolegji Saverian në Shkodër, “djepi i patriotëve” first appeared on Amfora.