Në një postim në Instagram, profili “shqiperia_e_shqiptarve.1444” publikoi pamjen e një bisede të pretenduar me një punonjës policie, i cili paralajmëronte se në Shqipëri ishin sjellë mercenarë nga Serbia për të ushtruar dhunë ndaj protestuesve.

“Kan sjell mercenar nga serbia per te kryer arrestime dhe dhune me urdher te rames”, shkruhej në mesazhin anonim, ku pretendohej gjithashtu se ndërprerjet e energjisë elektrike në disa lagje të Tiranës ishin pjesë e përgatitjeve për ndërhyrje ndaj protestuesve, shkruhej në postim.  

Policia e Shtetit reagoi mesnatën e së enjtes duke i cilësuar të pavërteta pretendimet për angazhimin e efektivëve serbë gjatë protestës së 15 tetorit.

“Policia e Shtetit sqaron se në tubimin e datës 15.10.2026, ashtu si në çdo tubim tjetër, janë angazhuar vetëm punonjës të Policisë së Shtetit, të planëzuar në shërbim në bazë të planit të masave”, shrkuhet në deklaratën zyrtare. 

Institucioni vlerësoi se përhapja e këtyre pretendimeve synonte të shfrytëzonte ndjenjat nacionaliste, të krijonte klimë konfliktuale dhe të cenonte besimin e qytetarëve te policia. 

Publikimi i shpërndarë që në momnetin e monitorit kishte marrë 162 mesazhe u kërkonte madje qytetarëve të qëndronin në grupe dhe të shmangnin vendet pa ndriçim.

Ai shoqërohej me mbishkrimin “Kini kujdes”, ndërsa nuk paraqitej asnjë provë për identitetin e personit që pretendonte se ishte punonjës policie apo për informacionet e dhëna prej tij.

Një tjetër publikim nga profili “thatsjurgen” ngriti pretendimin se mercenarë serbë po rrëmbenin gra gjatë protestave në Tiranë. Në videon e shpërndarë shfaqen disa persona pranë një automjeti të bardhë, ku njëri prej tyre qëndron pranë derës së hapur.

“Mercenarë serb po rrëmbejnë femra”, shkruhej mbi pamjet, ndërsa publikimi shoqërohej me thirrjen “Fiksojani fytyrën” dhe etiketa të lidhura me protestat studentore në Shqipëri.

Në momentin e monitorimit, videoja kishte marrë rreth 11800 pëlqime dhe 938 komente. Megjithatë, pamjet nuk shoqëroheshin me prova që identifikonin personat si shtetas serbë, mercenarë apo pjesëtarë të strukturave të huaja të sigurisë. Nga materiali i publikuar nuk mund të konfirmohet pretendimi për rrëmbimin e grave, ndërkohë që orët e vështira për qytetarët krijoi panik. 

Narrativa për përfshirjen e policëve të huaj gjatë protestave në Tiranë vijoi edhe përmes një publikimi nga faqja “antidrroga07”, e cila pretendoi se qeveria shqiptare po bashkëpunonte me atë serbe për të shtypur protestat studentore.

Postimi shoqërohej me një fotografi të mëparshme të kryeministrit Edi Rama dhe presidentit serb Aleksandar Vuçiç, të vendosur përpara një turme protestuesish, me mbishkrimin: “Qeveria shqiptare akuzohet se po bashkëpunon me atë serbe për të shtypur revoltën e studentëve”.

Në përshkrimin e publikimit, faqja pretendonte se kishte marrë një denoncim nga Serbia, sipas të cilit një autobus me policë serbë kishte mbërritur në Shqipëri, ndërsa të tjerë priteshin të vinin. Pretendohej gjithashtu se një bashkëpunim i ngjashëm kishte ndodhur gjatë protestave në Serbi, kur efektivë nga Shqipëria dhe Kosova ishin dërguar për të ndihmuar presidentin Vuçiç.

Faqja shkruante se kishte kontaktuar burime pranë Policisë së Shtetit, të cilat, sipas saj, kishin konfirmuar praninë e efektivëve të huaj që nuk flisnin shqip. Publikimi përmendte edhe uniforma me mbishkrimin “POLIZEI” dhe efektivë pa shenja identifikuese, por nuk paraqiste dokumente apo prova të verifikueshme që mbështesnin pretendimet për përfshirjen e policëve serbë.

Në fund, faqja u bënte thirrje ndjekësve të dërgonin pamje, dokumente ose informacione të tjera. Përdorimi i fotografisë së mëparshme të dy udhëheqësve, krahas pretendimeve për bashkëpunim policor, e vendoste protestën studentore në kontekstin e marrëdhënieve politike mes Shqipërisë dhe Serbisë, pa dokumentuar lidhjen e pretenduar mes tyre.

Policia e Shtetit i cilësoi pretendimet “tërësisht të pavërteta dhe dashakeqe”, duke vlerësuar se përhapja e tyre synonte “të shfrytëzojë ndjenjat nacionaliste për të krijuar klimë konfliktuale dhe për të cenuar besimin e qytetarëve te Policia e Shtetit”.

Pretendimet qarkulluan ndërsa protestat studentore të 15 tetorit në Tiranë u shoqëruan me përplasje mes protestuesve dhe policisë, ndërsa në Durrës marshimi i të rinjve u pasua nga zjarre në sheshin “Liria” dhe dëmtime të godinës së Prefekturës. Delegacioni i Bashkimit Evropian reagoi duke dënuar dhunën dhe duke kërkuar vetëpërmbajtje, dialog dhe respektimin e lirisë së tubimit.

Publikimet e lidhën ndërhyrjen e policisë gjatë protestave me përfshirjen e pretenduar të shtetasve serbë dhe izraelitë, pa dokumentuar identitetin apo përkatësinë e personave të përmendur. 

Në publikimet e shpërndara në rrjetete sociale u përdorën mesazhe anonime, fotografi dhe video për të pretenduar se gjatë protestës në Tiranë kishin ndërhyrë policë nga Serbia. Në asnjërin prej materialeve të shqyrtuara nuk u paraqitën prova që konfirmonin praninë e tyre, ndërsa Policia e Shtetit e përgënjeshtroi këtë pretendim. 

The post Pretendimet për policë serbë në protestë u përhapën pa prova dhe nxitën dyshime për ndërhyrje të huaj first appeared on Amfora.

Duke i paraqitur këto ngjarje së bashku, artikulli ngrinte pyetjen nëse emigrantët e huaj po ktheheshin në problem për vendin, duke e lidhur sjelljen e disa individëve me vështirësitë e integrimit. Megjithëse nuk paraqiste të dhëna statistikore që të provonin se këto raste përfaqësonin një problem më të gjerë të kriminalitetit mes emigrantëve, një narrativë më e gjerë mori hov edhe përgjatë muajit shtator, ku video të punonjësve kryesisht nga India i targetonin ata si burim problemesh ekonomike dhe kriminaliteti.

Më 24 gusht, Instituti i Statistikave (INSTAT) publikoi se në fund të vitit 2025 në Shqipëri kishte 32.163 shtetas të huaj me leje qëndrimi, pra 46.6% më shumë se një vit më parë, ndërsa punësimi ishte arsyeja kryesore për 55.1% të lejeve të lëshuara.

Të dhënat dokumentojnë rritjen e shtetasve të huaj që punojnë në vendin tonë, por nuk tregojnë se shqiptarët janë larguar nga puna për t’u zëvendësuar prej të huajve dhe nuk krahasojnë pagat e dy grupeve.

Klodian Muço, profesor dhe kërkues shkencor, e lidhi këtë prirje me mungesën e fuqisë punëtore vendase.

“Ardhjen e punëtorëve të huaj nuk e shikoj si një kërcënim ekonomik apo shoqëror, përkundrazi, e shikoj si një oportunitet për biznesin shqiptar”, tha Muço për Amfora.al.

Robert Gajda, lektor i së Drejtës në Universitetin e Elbasanit, kundërshtoi përgjithësimin e veprimit të një personi mbi të tjerët me të njëjtën prejardhje.

“Është gjithmonë gabim përgjithësimi që bëhet për një grup të tërë etnie apo shtetësie, nisur nga një ngjarje negative apo kriminale që mund të ketë ndodhur”, tha Gajda për Amfora.al.

Më 6 shtator, narrativa për tregun e punës u zgjerua deri në thirrje për bojkot – “Bojkotojmë çdo kompani antishqiptare që ka sjellë të huaj dhe shtyp me këmbë shqiptarët”, shkruhej në një postim të llogarisë “Zgjidh Shqip” në Instagram. Në Facebook, faqja vetëpërshkruhet si media në internet. Megjithëse postimi mori rreth 3700 pëlqime dhe mbi 400 komente, por nuk identifikonte kompani apo shqiptarë të zëvendësuar në punë.

Ndërsa më 12 shtator, llogaria JOQ Albania publikoi një video të një konflikti në një resort në Radhimë, me titullin: “Afrikanëve u erdhi në majë të hundës në Shqipëri. Përleshje mes tyre”. Megjithëse rrethanat nuk diheshin, prejardhja u përcaktua nga pamja. Deri më 7 tetor, videoja mori rreth 9200 pëlqime dhe 410 komente, përfshirë etiketime raciste dhe thirrje për largim me forcë.

Statistikat e INSTAT-it tregojnë 17.4% më shumë vepra penale gjatë vitit 2025, por jo shtetësinë e autorëve të dyshuar dhe po ashtu këto të dhëna nuk ua atribuojnë të huajve rritjen e kriminalitetit në vend.

Punëtorët e huaj u paraqitën si “zëvendësues” të shqiptarëve

Në fund të gushtit nisi një valë videosh me thirrje në rrjetet sociale dhe që vijon ende, ku u kërkua bojkotimi i kompanive që sipas postimeve po zëvendësonin shqiptarët me punëtorë të huaj.

Më 26 gusht, llogaritë “Zgjidh Shqip” dhe “Histori Studentore” publikuan në Instagram një video, ku një burrë grindej me një punonjës të kompanisë së dërgesave “Wolt”. Mbi pamje shkruhej: “Çfarë po ndodh në Tiranë”, ndërsa ndjekësve u kërkohej të mos porositnin më dhe ta fshinin aplikacionin.

“2 vite në Shqipëri, përfitime nga bujaria dhe tregu shqiptar dhe sot shqiptarët lihen pas dore, hiqen nga puna dhe zëvendësohen nga indianë, pakistanezë”, shkruhej në postim.

Megjithatë pamjet rezulton se nuk ishin regjistruar në Tiranë, por në Athinë, teksa në sfond lexohet emri “Athens Tiare”, hotel në sheshin Omonia. Videoja nuk identifikonte personat apo shkakun e konfliktit dhe nuk tregonte ndonjë shqiptar të përfshirë në ngjarje.

Dy ditë më pas, “Iliria Lajme”, publikoi në Instagram një postim, ku shfaqej një burrë me kufje në një qendër komunikimi telefonik dhe shkruhej: “Indiani ‘mëson’ shqip dhe fillon punë në qendrën e telefonatave në Tiranë”. Teksti pretendonte se bizneset punësonin të huaj për të ulur kostot. “Ata paguhen më pak se shqiptarët”, shkruhej pa u identifikuar burri, qendra e telefonatave apo ndonjë rast specifik.

Më 5 shtator, “Histori Studentore” pretendoi në një postim se gjatë vitit ishin dhënë 36 mijë leje qëndrimi për shtetas nga Bangladeshi, India, Pakistani dhe paralajmëroi se po “zhdukej Shqipëria”. Shifra nuk shoqërohej me burimin të dhënave, ndërsa INSTAT-i raportoi 32.163 të huaj me leje qëndrimi në fund të vitit 2025 dhe jo 36 mijë leje të reja. Kosova dhe Italia mbanin vendet kryesore të origjinës, të ndjekura nga India dhe Filipinet.

Për ekspertin e ekonomisë, Klodian Muço, pretendimi për zëvendësimin nuk ka lidhje me realitetin ekonomik që kanë krijuar punonjësit e huaj në vendin tonë.

“Marrja e punëtorëve nga jashtë nuk po zëvendëson shqiptarët dhe nuk po ul pagat, por përkundrazi, po ndodh e kundërta”, tha ai.

Muço shpjegoi se pagës shpesh i shtohen ushqimi dhe strehimi që punëdhënësi u siguron punëtorëve të ardhur nga jashtë. 

“Një punëtor i huaj, për disa arsye, kushton më tepër sesa një punëtor vendas”, tha ai.

Duke krahasuar rreth 26 mijë punëtorë të huaj me 1.2 milionë të punësuar, Muço vlerësoi se deri më tani ata përbëjnë një pjesë të vogël të tregut. Ndërsa Robert Gajda e ndau shqetësimin për punësimin vendas nga fajësimi i të huajve, si dy çështje të ndryshme.

“Nuk është e gabuar, në parim, që të kërkohet vëmendje e shtuar e autoriteteve për punësimin e shqiptarëve, por ta bësh këtë duke negativizuar forcën punëtore të huaj është e padrejtë”, tha ai.

Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi, i pyetur nga Amfora.al për thirrjet për bojkotimin e kompanive që punësojnë të huaj, sqaroi se çështje të tilla vlerësohen sipas rrethanave të secilit rast. Pa iu referuar postimeve konkrete të trajtuara në këtë analizë, institucioni shpjegoi se thirrjet për bojkot vetëm për shkak të punësimit të shtetasve të huaj mund të ngrenë çështje të nxitjes për diskriminim në punësim, veçanërisht kur synojnë të ndikojnë te punëdhënësit që të mos punësojnë ose të përjashtojnë persona për shkak të origjinës apo shtetësisë.

“Vlerësimi juridik bëhet rast pas rasti, në përputhje me legjislacionin për mbrojtjen nga diskriminimi dhe legjislacionin e punës”, sqaroi Komisioneri.

Raste të veçuara u kthyen në akuzë ndaj të huajve

Më 2 tetor, “Zgjidh Shqip” dhe “Histori Studentore” publikuan në Instagram një video me mbishkrimin: “Hajduti indian i burgerave në Tiranë”. Korrieri në pamje paraqitej duke ngrënë ushqimin që duhej t’ia dorëzonte klientit, ndërsa postimi ngrinte alarmin për sigurinë ushqimore dhe kërkonte bojkotimin e “Wolt”-it.

Por videoja ishte publikuar më 26 tetor 2025 nga një llogari në TikTok, ku përshkrimi e vendoste ngjarjen në Tbilisi të Gjeorgjisë. Një video që qarkullonte prej rreth një viti u paraqit kështu si problem i sigurisë së konsumatorëve në Tiranë.

Dhjetë ditë më herët, të njëjtat llogari kishin publikuar një tjetër video të një korrieri që kryente nevojat personale në hyrjen e një ndërtese. Ai u paraqit si shtetas indian që punonte në Shqipëri dhe rasti u përdor për të kërkuar kontrolle, bojkot dhe punësimin e më shumë shqiptarëve.

Edhe kjo ngjarje nuk kishte ndodhur në Shqipëri. Pamjet ishin publikuar në një postim nga Gjeorgjia më 28 shtator 2025 dhe përshkrimi i vendoste në Tbilisi më 22 shtator. Personi mbante helmetë dhe nuk kishte prova që përcaktonin shtetësinë e tij.

“Wolt” është një platformë digjitale për porositjen dhe shpërndarjen e ushqimeve dhe produkteve nga bizneset te klientët. Mbi pamje shkruhej “Çfarë po ndodh në Tiranë”, ndërsa ndjekësve u kërkohej të mos porositnin më nga kompania dhe ta fshinin aplikacionin.

Më herët, “Shekulli” kishte raportuar për një 31-vjeçar të arrestuar në Kombinat për tentativë vjedhjeje, pamje ku një shtetas indian pretendohej se i merrte telefonin një të moshuari në Durrës dhe denoncime se një tjetër filmonte gra. “Versus Albania” raportoi se policia e kishte shoqëruar personin e fundit, pa bërë të ditura veprimet e mëtejshme.

“Shekulli” shpjegonte se shumë shtetas indianë integrohen pa krijuar probleme, por i lidhte rastet me vështirësitë e punës, pa treguar nëse personat ishin punëtorë apo nëse këto rrethana kishin lidhje me veprimet e raportuara.

Për Gajdën, problemi nuk qëndron vetëm te përmendja e shtetësisë, por te çekuilibri që krijohet kur të huajt paraqiten kryesisht përmes rasteve negative.

“Nëse raportimi për të huajt lidhet vetëm me aspekte kriminale apo negative, natyrshëm për ta do të krijohet një përshtypje negative”, tha ai.

Paragjykimi, sipas tij, bëhet më i theksuar ndaj personave me prejardhje aziatike ose afrikane. “Kështu, një gjerman dhe një bangladeshas janë të huaj, por nuk perceptohen të dy në të njëjtën mënyrë”, tha Gajda.

Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi,  në lidhje me raportimin e ngjarjeve kriminale ku përfshihen shtetas të huaj, sqaroi se problemi lind kur veprimet e individëve përdoren për të përgjithësuar një komunitet të tërë. Institucioni dha një vlerësim mbi parimet e raportimit, pa iu referuar rasteve konkrete. 

“Problemi nuk qëndron te raportimi i faktit, por kur fakti individual shndërrohet në atribut të një grupi të tërë”, theksoi Komisioneri. 

Raste individuale, pamje të zhvendosura nga një shtet në tjetrin dhe shtetësi të paprovuara u përdorën për të krijuar një kërcënim kolektiv, pa të dhëna që të dëshmonin se të huajt përfshiheshin më shumë në kriminalitet.

The post “Na marrin punën dhe rrisin kriminalitetin”, narrativa kundër emigrantëve u përhap pa prova first appeared on Amfora.

Ngjarja e regjistruar në vetvete ishte reale, por ajo nuk lidhej me shtetas izraelitë dhe aq më pak me një zjarrvënie prej tyre. Zjarri masiv u raportua më 29 gusht mes Kroit të Madh dhe fshatit Cudhi në Krujë dhe nuk identifikonte shkakun apo ndonjë person të dyshuar. Në postim, këto zjarre iu atribuuan izraelitëve, pa u paraqitur prova që mbështesnin këtë pretendim.  

Nga monitorimi i Amforës i njëjti profil shpërndau midis datave 7 gusht – 3 shtator të paktën 110 postime ku në një pjesë të madhe i lidhte zjarret me izraelitët nga veriu në jug të vendit, duke spekuluar mbi interesat e tyre në miniera, në “Paketën e Maleve” dhe duke përdorur fjalinë, “Izraelitët djegin Shqipërinë…”, të cilës i shtohej vendndodhja e zjarrit sipas rastit.  Një trend ky që u amplifikua edhe nga llogari dhe faqje të tjera në mediat sociale.

Për ekspertët e turizmit përsëritja e narrativave që fajësojnë shtetas të huaj për zjarret apo ngjarje të tjera pa prova, në këtë rast izraelitët, mund të ndikojë edhe në perceptimin e Shqipërisë si destinacion i sigurt. 

“Gjuha retorike apo teoritë konspirative që u atribuojnë përgjegjësinë për zjarret grupeve apo kombësive të caktuara, përfshirë vizitorët apo investitorët izraelitë, kanë ndikim të menjëhershëm dhe mjaft negativ në sigurinë e perceptuar”, tha për Amforën eksperti i turizmit, Zak Topuzi.

Turistët izraelitë futen në kornizën e zjarrvënësve 

“24 orë para se Dajti të përfshihej nga flakët, një grup me izraelitë e vizituan zonën cep më cep…”, shkruajti “Vatani News” përmes një postimi në “Instagram”, duke ndarë fotot e disa personave teksa lëviznin në Malin e Dajtit dhe në hapësirën e teleferikut. Publikimi mori 1500 pëlqime, 277 komente dhe 212 rishpërndarje, duke i “faturuar” turistëve izraelitë dyshimet për zjarrvënie.

“Vatani News” paraqitet si një kanal informativ, që deri më tani ka publikuar përmbajtje për zjarret në Shqipëri me tituj emocionalë dhe pyetës, në komentet e të cilave janë shfaqur akuza të pambështetura ndaj izraelitëve teksa edhe vetë ky kanal i shënjestroi më herët ata. Një narrativë tashmë e gjerë në nivel global, ku qindra postime në mediat sociale i paraqesin izraelitët si autorë të zjarreve në Liban dhe në vende të tjera, megjithëse nuk përmbajnë fakte të verifikuara.

Amfora.al shqyrtoi komunikatat publike dhe përmbledhjet 24-orëshe të Policisë së Shtetit për periudhën 1 korrik – 31 gusht 2026 lidhur me autorët e dyshuar të zjarrvënieve. Në rastet ku jepeshin të dhëna individuale, personat e ndaluar, arrestuar ose proceduar për zjarrvënie identifikoheshin vetëm shtetas me vendbanim në Shqipëri. 

Në përmbledhjen kombëtare e 14 korrikut, Policia e Shtetit njoftoi se 29 persona ishin arrestuar ose proceduar si autorë të dyshuar të zjarrvënieve – ndërsa në njoftimet për rastet në Mirditë dhe Himarë, të dyshuarit identifikoheshin me vendbanim në Shqipëri dhe asnjëri nuk paraqitej nga policia si shtetas i huaj. 

Ndërsa “dyshimet” dhe aludimet përfunduan deri në profile ndërkombëtare, si në rrjetin social “X”. Më 6 shtator, llogaria “Rabbi Jeff” publikoi pamje nga zjarret në Himarë, duke shkruar se në zonë ndodhej një grup i madh turistësh izraelitë dhe se më herët kishte pasur tensione me vendasit, përpara se të ngrinte pyetjen: “Rastësi?”. Postimi mori një audiencë të konsiderueshme, me rreth 209 mijë shikime, 11 mijë pëlqime, 4 mijë ripostime dhe mbi 500 përgjigje. 

Kjo llogari paraqitet si profili rezervë zyrtar i “Parody Jeff”, një kanal që më 26 gusht Amfora e identifikoi si një nga përhapësit kryesorë të pretendimit të rremë se një kabinë elektrike e djegur në Vlorë ishte një “Airbnb” të cilit i ishte vënë flaka pasi pronari kishte dëbuar ushtarë izraelitë. Dy postimet përsërisin të njëjtën mënyrë kornizimi, lidhjen e zjarreve në Shqipëri me praninë e izraelitëve përmes insinuatave, pa paraqitur prova për autorësinë e tyre dhe tashmë “X” e ka mbyllur llogarinë tjetër, “Parody Jeff”.

Narrativa e shfaqur verën e nxehtë të këtij viti duket të jetë shfaqur që prej fillimit të vitit, kur më 13 janar, Faqja “Libri Komenti”, publikoi në Facebook një video të një proteste, që mbante mbishkrimin: “Sionizmi jashtë Kilit, jashtë Argjentinës dhe jashtë Amerikës Latine”.

Videoja e ndarë në shqip shoqërohej me përshkrimin: Si e shpjegoni këtë protestë? A mund të ketë ndodhur e njëjta gjë me zjarret në Shqipëri? Nëse keni izraelitë në vendin tuaj, jeni në rrezik.

Mijëra protestues në Argjentinë dhe Kili po kërkojnë dëbimin e izraelitëve dhe ndërprerjen e lidhjeve me entitetin terrorist sionist, pasi turistët izraelitë dyshohet se kanë ndezur zjarre në pyje në Argjentinë dhe Kili”, përfundoi postimi. 

Për ekspertët amplifikimi i pretendimeve të tilla mund të ndikojë si tek vendimet individuale për të udhëtuar drejt Shqipërisë, ashtu edhe tek reagimi i operatorëve turistikë. Për Zak Topuzin tregu izraelit është mjaft i ndjeshëm ndaj çështjeve të sigurisë personale dhe amplifikimit në media.

“Gjuhë të tilla, jo vetëm që zbehin dëshirën e vizitorëve individualë për të udhëtuar drejt Shqipërisë, por mund të çojë gjithashtu në rishikimin e këshillave të udhëtimit nga agjencitë qendrore të turizmit apo në anulime masive nga operatorët turistikë”, tha Topuzi për Amforën. 

Një tjetër eksperte e fushës paralajmëron se, nëse narrativa që i lidh izraelitët me zjarret shtohet dhe përsëritet në të ardhmen, ajo mund të ndikojë në mënyrën se si komunitetet i perceptojnë këta vizitorë dhe të krijojë problematika. 

“Nëse i shtohet shumë këtij elementi mund të shkaktojë reagim tek komuniteti i thjeshtë nga ajo që diskutohet në lidhje me izraelitët“, tha Brunilda Liçaj, pedagoge në fushën e turizmit në Universitetin “Aleksandër Moisiu” Durrës.

Këto raste shfaqen në një periudhë kur numri i vizitorëve nga Izraeli në Shqipëri është në rritje. Sipas Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit, në maj 2026 vizitorët nga Izraeli u rritën me 48% krahasuar me të njëjtin muaj të një viti më parë. 

Deri tani nuk ka të dhëna publike që të lidhin përhapjen e këtyre narrativave me rënie të numrit të izraelitëve që zgjedhin të njohin Shqipërinë. Megjithatë sipas ekspertëve në situata të tilla komunikimi transparent dhe i mbështetur në të dhëna zyrtare nga institucionet shtetërore dhe sektori privat mbetet thelbësor.

“Duhet të shmanget gjuha akuzuese apo supozimet pa argumente ligjore, duke ia lënë hetimin e shkaqeve organeve të drejtësisë“, tha eksperti Zak Topuzi.

Topuzi u ndal edhe tek nevoja për një sistem të drejtpërdrejtë paralajmërimi gjatë emergjencave, që të informojë në kohë reale banorët dhe turistët që ndodhen në zonat e rrezikuara.

“Shqipëria duhet të implementojë direktivën evropiane ‘EU-Alert’, duke aktivizuar protokollin ‘Cell Broadcast’ në nivel kombëtar, të lidhur me Mbrojtjen Civile”, përfundoi ai.

Situata e zjarreve në Shqipëri u përhap gjerësisht në kanale vendase dhe të huaja, duke lidhur pa fakte dhe prova turistët izraelitë me djegen masive të pyjeve nga veriu në jug, që deri më tani kanë rrezikuar edhe qytete si Kruja dhe Himara.

The post Nga Kruja në Himarë, zjarret ushqyen narrativën që fajëson izraelitët pa prova first appeared on Amfora.

Analiza e pamjeve dhe e kronologjisë së publikimeve tregon një tjetër histori nga ajo që u paraqit nën tonet satirike. Objekti që shfaqej duke u djegur nuk ishte një banesë e listuar për qira në platformën “Airbnb”, por një kabinë elektrike që i shërbente Ujësjellësit të Vlorës. Pamjet ishin regjistruar gjatë zjarrit të 11 gushtit në zonën e Ujit të Ftohtë në Vlorë, ku u raportua se flakët kishin përfshirë një kabinë të ujësjellësit pranë tunelit, ndërsa Shoqëria Rajonale Ujësjellës Kanalizime Vlorë Sh.A. njoftoi se transformatori i Stacionit nr. 2 kishte dalë jashtë funksionit si pasojë e flakëve. Më tej, ujësjellësi paralajmëroi se situata mund të sillte kufizime ose luhatje të përkohshme në furnizimin me ujë, ndërsa shkaku i zjarrit mbetej i paqartë.

Për audiencën ndërkombëtare, kabina elektrike u paketua si një fjetore e modelit “Airbnb” dhe postimi nga i cili nisi orteku i dezinformimit, deri në momentin e monitorimit nga Amfora, ishte ai i “Parody Jeff”, që nga ana tjetër deklaron se ka përmbajtje që niset nga komentet, satira dhe imagjinata.

Ky postim, që pretendonte se bëhej fjalë për pjesëtarë të “IDF – Israel Defense Forces” (Forcat e Mbrojtjes së Izraelit), arriti 1.3 milionë shikime, rreth 62 mijë pëlqime, rreth 1200 komente dhe rreth 20 mijë rishpërndarje, ndërsa situata e krijuar u mor e mirëqenë nga shumë përdorues. Nga ana tjetër, analiza tregoi se kjo llogari në “X” publikon rregullisht materiale mbi Palestinën, kritika ndaj Izraelit, SHBA-së dhe Marrëveshjeve të Abrahamit, ndërsa raportimet mbi Iranin shpesh përdorin pretendime ose deklarata të autoriteteve iraniane si pikënisje.

Videoja vijon të rishpërndahet edhe në kanale të tjera që arrijnë një audiencë të gjerë, duke u përfshirë në një seri raportimesh që po i lidhin izraelitët me vendosjen e zjarreve në pjesë të ndryshme të botës. “Izraelitët vazhdojnë të ndezin zjarre në të gjithë botën…”, ishte titulli i një grafike të AJ+ (Al Jazeera Plus), duke shpjeguar në brendësi se më 14 gusht 2026, një zjarr shpërtheu pranë Sellia-s, në Greqi. Një shtetas izraelit 35-vjeçar u arrestua pasi autoritetet dyshuan se zjarri kishte lidhje me një skarë (për gatimin e ushqimeve) të ndezur pranë vilës ku ai po qëndronte, në një periudhë me rrezik shumë të lartë zjarresh.

Kabina elektrike e paketuar si “Airbnb” gjeneroi një lumë reagimesh

“Një grup izraelitësh që, sipas raportimeve, shërbenin në IDF, u kërkua të largohej nga një Airbnb në Shqipëri, pasi pronari mësoi për shërbimin e tyre ushtarak. Të nesërmen, prona thuhet se u përfshi nga zjarri. Mbetet e paqartë se çfarë e shkaktoi zjarrin dhe nëse dy incidentet lidhen me njëri-tjetrin”.

Me këtë përshkrim, profili “Hoot Republic” vijoi narrativën dhe publikoi më 24 gusht në “Instagram” të njëjtën video, mbi të cilën ishte vendosur në brendësi teksti: “Ushtarë të IDF-së dëbohen nga një Airbnb në Shqipëri; prona digjet të nesërmen”, duke marrë së paku rreth 22 mijë pëlqime, rreth 2700 komente dhe rreth 4500 rishpërndarje.

Gjithashtu, “Hoot Republic” karakterizohet nga një orientim i fortë narrativ dhe gjeopolitik, me përmbajtje dukshëm pro-palestineze, kritike ndaj Izraelit dhe SHBA-së, si edhe me materiale që, në disa raste, përkojnë me narrativa të favorshme për Iranin dhe Pakistanin.

Brenda 7 orësh nga postimi më i hershëm i identifikuar, videoja kaloi në disa hapësira gjuhësore dhe ndryshoi kontekst gjatë rrugës. Me çdo përkthim, pretendimit iu shtuan elemente që e largonin më tej nga ngjarja reale e dokumentuar në Vlorë.

Fayed Abushammalah, me rreth 58 mijë ndjekës, e ripublikoi historinë në arabisht përmes llogarisë së tij në “X”. Në vend të shkurtesës IDF, postimi përdorte formulimin “forcat e okupimit” dhe shkruante: “Pronari i shtëpisë i dëboi kur mësoi se ishin ushtarë të forcave të okupimit. Ditën tjetër shpërtheu një zjarr në vend, në Shqipëri”.

Gjithashtu, gazetari turk Alpaslan Düven, me mbi 25 vite përvojë dhe që aktualisht përfaqëson në Mbretërinë e Bashkuar “Turkuvaz Media Group”, e ripublikoi videon duke mos verifikuar vërtetësinë e saj, një amplifikim që zgjeroi audiencën e postimit dezinformues.

Në tërësinë e tyre, ripublikimet nuk kishin vetëm ndryshime gjuhësore, por edhe përshkrimi i personave të pretenduar si pjesëtarë të “forcave të okupimit” e vendoste historinë brenda kornizës politike të konfliktit izraelito-palestinez. Abushammalah vetëidentifikohet si gazetar dhe analist politik palestinez me përvojë mbi 35-vjeçare dhe si ish-korrespondent i BBC-së në Gaza. Ai është gazetari i parë i identifikuar në kronologjinë e monitoruar të përhapjes së pretendimit.

Një postim tjetër në portugalisht shkoi një hap më tej, duke shkruar se “Izraelitët i vunë zjarrin një akomodimi Airbnb” dhe, në të njëjtin publikim, izraelitët përshkruheshin edhe si “demonë”. Monitorimi i Amforës identifikoi versione të ngjashme edhe në spanjisht, italisht dhe greqisht.

Përhapja e historisë nuk ndryshoi vetëm pretendimin mbi atë që kishte ndodhur në Vlorë. Në komentet dhe reagimet e monitoruara nga Amfora, një histori e pambështetur që u atribuohej disa personave të paidentifikuar u përdor për të bërë përgjithësime ndaj izraelitëve dhe, në disa raste, ndaj hebrenjve në tërësi.

Një përdoruese kërkonte që izraelitët të pengoheshin të hynin në Shqipëri, ndërsa reagime të tjera kërkonin ndalimin e shtetasve izraelitë ose arrestimin e të gjithë ushtarëve të IDF-së. Në disa komente, gjuha shkonte më tej, duke përdorur përshkrime dehumanizuese ndaj “sionistëve” ose duke kërkuar përjashtimin e hebrenjve në tërësi. Në këtë aks, përgjegjësia për një zjarr që nuk ishte provuar se kishte lidhje me ndonjë shtetas izraelit u zhvendos drejt kombësisë, përkatësisë politike, etnike dhe fetare.

Mesazhi i “Parody Jeff” u rishpërnda me citim dhe me pretendimin në anglisht nga një seri profilesh në “X”, si “Global South News”, që funksionon si agregator lajmesh me fokus në Afrikën e Jugut dhe deklaron se është e vendosur në Moskë, Rusi, duke numëruar mbi 254 mijë ndjekës dhe thekson profilizimin e saj për “parodi”.

“Paramotor News” vijoi rishpërndarjen e videos, teksa identifikohet si një llogari mediatike. Nga analizimi i përmbajtjes dallohet orientimi i fortë pro-palestinez dhe islamist, duke amplifikuar materialet dhe deklaratat e Hamasit/al-Qassam, Hezbollahut dhe aktorëve të lidhur me Iranin.

Pavarësisht këtij trendi, reagimet nuk ishin të njëtrajtshme dhe disa përdorues kërkuan burime dhe prova për historinë. Një prej tyre shkroi se kishte kontrolluar disa media pa gjetur raportime që ta mbështesnin, ndërsa një tjetër paralajmëroi se kalimi nga një mosmarrëveshje e pretenduar për strehimin te akuza për zjarrvënie mbështetej në spekulim.

Me nisjen e protestave qytetare dhe mjedisore kundër projekteve në Zvërnec, paralelisht u shpërndanë narrativa që i lidhnin protestat me Izraelin – krejt e kundërta nga realiteti në terren. Në rrjetet sociale u përhapën pretendime për “kolonizim”, për një “Gaza të dytë” në Zvërnec e Sazan dhe për interesa të fshehura izraelite, të mbështetura në përmbajtje të manipuluara ose të shkëputura nga konteksti. Këto narrativa u amplifikuan si nga profile vendase, ashtu edhe nga llogari të huaja me orientim anti-izraelit.

The post Kabina elektrike u paraqit si “Airbnb”, zjarri në Vlorë ushqeu narrativën anti-izraelite first appeared on Amfora.

“Protesta kundër resortit të Kushner-it, Trump-it dhe partnerëve të tyre sionistë. Situata në Shqipëri po del jashtë kontrollit”, publikoi një video llogaria në Instagram “lantidiplomatico”  dhe që numëron 116 mijë ndjekës. Ajo i përket “L’AntiDiplomatico”, një media në internet me bazë në Itali.

Postimi përdori pamje nga protestat e opozitës, ku goditet ndërtesa e Kryeministrisë me molotovë dhe fishekzjarrë, duke krijuar një ide të pavërtetë për shkallën e reagimit të protestuesve për çështjen e Zvërnecit, të cilët nuk kanë sulmuar deri më tani ndërtesat qeveritare.

Publikimet e kësaj platforme kritikojnë shpesh politikën e jashtme amerikane, NATO-n, politikat e BE-së, si edhe publikon shpesh këndvështrime ruse, kineze dhe të vendeve që e kundërshtojnë perëndimin. Ajo po ashtu mbulon gjerësisht Palestinën dhe kritikon qeverinë izraelite.

Profile të ngjashme publikuan gjerësisht pamjet jashtë kontekstit të protestës së opozitës shqiptare, duke paraqitur një protestë tjetër nga ajo në bulevard, ku nuk sulmohen autoritetet, institucionet dhe nuk ka asnjë moment dhune nga ana e protestuesve.

“Lajm i fundit: Protestuesit shqiptarë sulmojnë shtëpinë e Hoxhës mes reagimeve kundër projektit të tokës së familjes Trump”, është një tjetër video e shpërndarë nga “viralstrange”. Aty paraqitej vila e ish-diktatorit Enver Hoxha, kur u sulmua gjatë një protestë të organizuar nga opozita në muajin shkurt dhe u ripërdor jashtë kontekstit të portestave për Zvërnecin.

Faqja e internetit që e posdeon, “Viral Strange”, prezantohet si një platformë digjitale që publikon përmbajtje virale, lajme të pazakonta, histori njerëzore dhe tema që gjenerojnë interes të madh në rrjetet sociale.

Megjithëse përmbajtja e faqes është në anglisht, nga verifikimet e Amforës rezulton se ajo administrohet nga shtetas shqiptarë dhe irakenë (sipas deklarimit të tyre), duke mos munguar kështu njohja e kontekstit të vendit, por një video e nxjerrë qëllimisht nga konteksti me qëllim gjenerimin e shikueshmërisë së lartë.

Ky është një nga mekanizmat më të zakonshëm të dezinformimit gjatë protestave, jo domosdoshmërisht krijimi i një ngjarjeje të rreme, por zhvendosja e një ngjarjeje reale nga koha dhe konteksti i saj origjinal. Në këtë rast, një episod i lidhur me protesta të mëparshme paraqitet si pjesë e mobilizimit kundër projektit të Zvërnecit, duke krijuar përshtypjen e një proteste më të dhunshme dhe më konfliktuale se sa ajo në terren.

Protestat e zhvilluara gjatë këtyre ditëve në kryeqytet janë karakterizuar nga një nivel i ulët tensioni dhe mungesë incidentsh të rëndësishme dhe nga raportimet në terren të Medias Amfora në Tiranë dhe Durrës, nuk rezulton asnjë episod dhune. Protestat kanë pasur grumbullime qytetarësh, fjalime publike dhe marshime, pa incidente të raportuara, e as që lidhet me sulme ndaj institucioneve, përplasje me policinë apo dëmtime të pronës private. 

Episodi i vetëm i tensionit i raportuar gjatë protestave u regjistrua më 3 qershor, kur një grup protestuesish kaloi gardhin metalik të vendosur nga policia në bulevard, një masë sigurie që sipas policisë u mor për shkak të ndeshjes Shqipëri-Izrael dhe kufizimit të aksesit në zonën pranë Kryeministrisë. 

Ndërsa protesta është fokusuar në Tiranë dhe është përhapur në qytete të tjera të vendit, versioni i saj digjital po rishkruhet nga fotografi, video dhe narrativa që shpesh nuk kanë lidhje me ngjarjet që pretendojnë se përshkruajnë, duke u përhapur me shpejtësi në të gjitha kontinentet përmes mediave ndërkombëtare, atyre në internet, faqeve komunitare dhe blogerëve.

“Firstpost” është një media digjitale indiane që vetëm në Instagram numëron 3 milionë ndjekës dhe bën pjesë në grupin mediatik “Network18”, i cili kontrollohet nga konglomerati indian “Reliance Industries”, i biznesmenit Mukesh Ambani. Teksa raporton pamje të protestës në Tiranë, ajo përdor të ndërthuruara foto që nuk kanë lidhje me protestën dhe që shfaqin protesta pro-palestineze nga ngjarje të tjetra ndërkombëtare dhe pa shpjeguar se janë ilustruese.

Irani, “mbrojtësi” i demokracisë shqiptare

“Iran Military” numëron vetëm në një prej profileve të saj në “Facebook” 1.1 milionë ndjekës dhe që prej vitit 2009 ajo paraqitet si media e pavarur për lajme dhe analiza ushtarake mbi Iranin, që në fakt janë postime propagandistike. Në faqe e dublikuar e saj postoi të shtunën foton e një vajzë me flamurin shqiptar dhe me mbishkrimin “Albania is not for sale”. Pasi shkruajti se Shqipëria nuk është për tu shitur, ajo mori 2200 pëlqime, 224 komente dhe 55 ndarje, duke ofruar një postim emocional.

Një tjetër postim në “Instagram”, në një faqe që përmes Inteligjencës Artificiale krijon video me lojën e preferuar të fëmijëve, “Lego”, shpjegoi konfliktin e krijuar në Shqipëri për projektin e Zvërnecit, duke portretizuar presidentin amerikan, familjen e tij dhe paraqiti një ushtar me flamur iranian në uniformën që mbante veshur, teksa valëviste flamurin e Shqipërisë si një mbrojtës i saj.

Profili “persiaboihemmat” shpjegoi rastin e Zvërnecit në një format kreativ, të fokusuar tek audiencat e reja dhe ngjashëm si të gjitha postimet që forcojnë propagandën e regjimit në Iran, paraqet perëndimin dhe kryesisht presidentin Trump në një kënd spekulativ.

Ndërsa profili “militarykrafte”, paraqiti një postim tjetër të ngjashëm me video me “Lego” dhe shënoi: “1.4 miliardë dollarë. Një ishull ushtarak i braktisur. Tunele nëntokësore për të cilat askush nuk flet. Dhe një kamp 3 orë më poshtë rrugës që bota e harroi”.

“E quajnë investim. Ne e quajmë kasafortë”, shtoi postimi, teksa rikujtoi edhe vendndodhjen e kampit të opozitës iraniane MEK, në Manëz,  pak orë larg Zvërnecit.

Në vend të argumenteve që lidhen drejtpërdrejt me biodiversitetin, habitatet e mbrojtura apo ndikimin mjedisor të projektit, një pjesë e konsiderueshme e përmbajtjes ndërtohet mbi mesazhe ideologjike dhe gjeopolitike. 

Në postime të ndryshme përsëriten slogane si: “Albania is not for sale” (“Shqipëria nuk është në shitje”), referenca ndaj investimeve izraelite në rajon, si edhe pretendime se Shqipëria po shndërrohet në një hapësirë nën ndikimin e interesave të huaja, kyresisht të Izraelit.

Kjo qasje bëhet e dukshme edhe në mënyrën se si ndërtohen materialet vizuale. Fotografitë, simbolet shtetërore, flamujt, liderët politikë dhe tabelat e montuara grafikisht përdoren së bashku për të krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë mes projektit në Zvërnec dhe një narrative më të gjerë për humbjen e sovranitetit kombëtar. Në këtë mënyrë, debati zhvendoset nga pyetja nëse projekti duhet apo jo të ndërtohet, drejt pretendimeve se pas tij qëndron një proces i organizuar i zgjerimit të ndikimit izraelit në Shqipëri.

Narrativa se Shqipëria nuk është në shitje përmes fotove të krijuara me Inteligjencën Artificiale dhe që e kthejnë gardhin e tokës së rrethuar fillimisht në Zvërnec si në një përplasje midis dy ushtrive armike, ka depërtuar edhe në grupet komunitare me mbi 300 mijë anëtarë, siç është rasti i postimit në grupin në Facebook të quajtur “Norman Finkelstein” dhe ku postohen kryesisht përmbajtje kundra Izraelit.  

Investimi Trump-Kushner, “kurban” i prapaskenave shqiptare në Zvërnec

Përhapja e lajmit për protestën ishte e rrufeshme anëembanë botës edhe për përfshirjen e emrave që lidhen direkt me familjen presidenciale amerikane, duke tërhequr pas vetes po aq dezinformim sa edhe kureshtje ndërkombëtare.

Përtej raportimeve profesionale që tregojnë pozicionimin e palëve, një pjesë e publikimeve në mediat në internet dhe të blogerëve vendosin në një linjë projektin e Zvërnecit me të Sazanit, së bashku me supozime për vendosjen e kolonëve izraelitë në këtë pjesë të Shqipërisë, që sipas fakteve rezultojnë të ndryshme.

Postimet në gjuhën angleze, italiane, greke dhe spanjolle, nga vëzhgimi i Amforës rezulton se dominojnë një pjesë të mirë të postimeve me karakter dezinformues, që së pari nisën duke krijuar një marrëdhënie të rreme midis Jared Kushner dhe garancisë se ai do të sillte vendosjen e kolonëve izraelitë në zonën e Zvërnecit. 

Në Instagram profili, “menoume_energoi_”, së bashku me një rrjet tjetër me të paktën 5 faqe shpërndau në greqisht dhe anglisht përmbajtje ku pretendohej se investimi i Jared Kushner-it në Shqipëri lidhet me interesat e Izraelit dhe vendeve arabe në kuadër të Marrëveshjeve të Abrahamit. Postimet sugjeronin gjithashtu se qeveria shqiptare po e përdor këtë projekt për të siguruar mbështetje më të madhe nga vendet perëndimore.

E njëjta faqe vijoi ta përdorte rastin si një kambanë alarmi për një investim në turizëm në Greqi nga kompania zhvilluese “IDM Kalamata”, e lidhur me grupin izraelit “IDM Capital”. Duke hequr paralele nga 2 realitete të ndryshme, më tej faqja tjetër që ndan postime të përbashkëta me të, “partizan_greece”, ndau video nga protestat dhe përplasjet në kantierin e ndërtimit të projektit turistik në Rrjoll, duke ofruar një pamje larg realitetit të protestave në Zvërnec. E njëjta video është shpërndarë gjerësisht megjithëse nuk ishte nga Zvërneci dhe në një tjetër profil numëron 2.7 milionë shikime.

Narrativat e shpërndara gjerësisht në internet ditët e fundit po shkojnë përtej lidhjes Krushner – Izrael, në një pozicionim më të drejtpërdrejtë të vetë çiftit Ivanka Trump – Kushner, përballë protestave të gjera në Shqipëri – protesta të cilat më shumë se ata si investitorë targetojnë praktikat jo transparente dhe korruptive të qeverisë sqhiptare, duke kërkuar anulimin e projekteve në Zvërnec specifikisht, si dëmtues të potencialit natyror të zonës. 

Vetë Ivanka Trump u shfaq në një intervistë për podkasterin e sipërmarrësit David Senra, duke e përshkruar projektin që po zhvillon së bashku me bashkëshortin e saj, Jared Kushner, duke ju referuar si një ishull në Mesdhe, që korrespondon me Sazanin dhe jo drejtpërdrejtë me gadishullin e Zvërnecit.

“Po punoj për një projekt të jashtëzakonshëm me bashkëshortin tim në Mesdhe. Është një projekt me përmasa gjigande. Bëhet fjalë për një ishull privat prej 14 mijë hektarësh në zemër të Mesdheut”, shpjegoi Trump duke u fokusuar tek “ishulli”.

“Përveç ishullit, kemi edhe rreth pesë milje vijë bregdetare përballë tij, një gadishull të mrekullueshëm me lagunë në njërën anë dhe det në anën tjetër, me plazhe të bukura me rërë të bardhë. Për mua kjo ndihet më shumë si një sfidë se sa si një biznes”, shtoi ajo, por pa shpjeguar plane specifike ndërtimi.

Për projektin e përqendruar në Ishullin e Sazanit qeveria shqiptare i dha statusin e Investitorit Strategjik kompanisë së lidhur me Kushner, “Atlantic Incubation Partners LLC”, në fund të vitit 2024. Sipas vendimit të Komitetit të Investimeve Strategjike, investimi i planifikuar parashikon zhvillimin e një kompleksi turistik në një pjesë të ishullit dhe arrin në 1.4 miliardë euro.

Nga ana tjetër në investimin e shumë debatur këto ditë në Nartë po investon kompania “Zvërnec South Adriatic Development”, ligjërisht e ndryshme nga ajo e Sazanit dhe me lidhje që shkojnë tek një rrjet kompanish lokale, të përfshira në blerje pronash dhe negociata me banorët, ku emri i biznesmenit Musa Kastrati – djali i biznesmenit Shefqet Kastrati – është identifikuar me rol aktiv në takime dhe negociata për projektin. Ndërsa struktura e pronësisë së kompanive të përfshira në projektin e Zvërencit nuk e bën të qartë se kush janë përfituesit përfundimtarë të tij.

Media Amfora iu drejtua me kërkesa për koment subjekteve “Sazan Operations Holding LLC”, “Zvërnec South Adriatic Development”, “The Trump Organization, Affinity Partners” dhe përfaqësuesve të lidhur me Jared Kushner, duke kërkuar sqarime mbi rolin dhe interesat e tyre në këtë investim – Por deri në momentin e publikimit të kësaj analize, asnjë prej palëve të kontaktuara nuk ktheu përgjigje. 

The post Narrativa të fabrikuara: Si u deformuan protestat për Zvërnecin first appeared on Amfora.