Në Vlorë ata lanë gjurmë të thella dhe kishin një komunitet të madh, sa që në vitin 1520, nga rreth 4000 banorë që kishte qyteti, më shumë se 2700 ishin hebrenj.

Hebrenjtë e Vlorës ndërtuan aty një sinagogë dhe sot në qytet ende ruhet toponimia e tyre. Mësoni më shumë për bashkëjetesën model që ata ndërtuan në Vlorë, përmes kujtimeve në videon më lart, të Skënder Spahiut, aktualisht drejtor i Muzeumeve Lokale në Vlorë, që tregon edhe për projektin muzeal që do të paraqesi historinë e tyre në Shqipëri.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

Referenca:

1. Jakoel Josef. Izraelitët në Shqipëri. Tiranë 2020
2. Grup Autorësh. Fjalori Enciklopedik Shqiptar. Tiranë 2008
3. Nika Nevila. Jews in the central state archive. Tiranë 2016

The post Hebrenjtë e Vlorës, model i bashkëjetesës first appeared on Amfora.

Pikërisht në shekullin VI daton edhe “Kodiku i parë i Beratit”, i shkruar me pergamenë të purpurt dhe që përmban ungjijtë sipas Mateut dhe Markut. Ndërsa Kodiku i dytë me germa prej ari, përmban tekstin e plotë të katër ungjijve. 

Mësoni më shumë përmes videos më lart dhe ndiqni intervistën me Anila Droboniku, ciceronen e Muzeut Kombëtar Ikonografik Onufri, që rrëfen përpjekjet shekullore të pushtuesve për t’i grabitur ato dhe se si u zbulua sekreti se ku fshiheshin ato, duke i transferuar në fondet shtetërore, pas zbulimit më 12 gusht 1968, aty ku ishin fshehur brenda Kalasë së Beratit, nën dyshemenë e Kishës “Fjetja e Shën Mërisë”, që sot është përshtatur në Muzeun Ikonografik Kombëtar Onufri.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Geri Emiri;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

Referenca:

1. “Kodikët e Shqipërisë”, Autorë: Alfred Moisiu, Aleks Buda, Anthimus Alexoudes, Erich Trapp, Johannes Koder, Kaliopi Naska, Koïchiro Matsuura, Kosta Naçi, Llambrini Mitrushi, Nevila Nika, Pierre Batiffol, Roderic L. Mullen, Shaban Sinani, Theofan Popa, Tiranë, 2003;

2. “Kodiku i Purpurt i Beratit”, Banka e Shqipërisë;

3. Fotot e kodikëve: Media Amfora.

The post Kodikët e Beratit, thesari i purpurt i Shqipërisë first appeared on Amfora.

E zbukuruar me 5 mozaikë, ajo mund të ketë qenë një vilë e madhe luksoze, por ndoshta edhe një tempull. Megjithatë ky zbulim arkeologjik është një mundësi e re që Durrësi dhe Shqipëria të ketë një pol të ri arkeologjik.

Mësoni më shumë për këtë zbulim përmes videos më lart dhe intervistave me arkeologun, Luan Përzhita, që drejtoi projektin kërkimor dhe të arkeologes Berbis Islami, që u fokusua tek mozaikët e zbuluar.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Luan Përzhita dhe Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti.

The post Monumenti madhështor i fshehur nën Gjergj Kastriotin në Durrës first appeared on Amfora.

Ndër katalizatorët e formimit të identitetit kombëtar të shqiptarëve ishte një shkollë elitare nga ku dolën këta patriotë të shquar. Ajo u themelua në Shkodër më 17 tetor 1877 dhe quhej “Kolegji Saverian”.

Për më shumë ndiqni videon e publikuar më lart dhe intervsitën me përfaqësuesin e Shkollës së Mesme “Atë Pjetër Meshkalla”, Paulo Vjerdha, i cili rrëfeu për vijimin e traditës së krijuar nga kolegji, që është paraardhësi i shkollës së sotme.

Ekipi realizues:  

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti.

Referenca:

1.⁠ ⁠Willi. Kamsi. Fjalori Enciklopedik Shqiptar. Tiranë 2009;

2.⁠ ⁠Meksi. Aleksandër. Historia e Arkitekturës në Shqipëri. Tiranë 2016;

3.⁠ ⁠Murzaku. Ines. Historia e Jezuitëve në Shqipëri. Tiranë 2022.

The post Kolegji Saverian në Shkodër, “djepi i patriotëve” first appeared on Amfora.

Banesat e Gjirokastrës janë monumente identitare të qytetit dhe ajo që njihet si “Oda gjirokastrite”, është mjedisi më i rëndësishëm i banesave madhështore prej guri.

Një organizim patriarkal, ajo dëshmon shtresëzimin gjinor dhe social që prej periudhës mesjetare. Mësoni më shumë përmes shpjegimeve të arkitektit “veteran”, Agron Doraci, që i kushtoi jetën monumenteve të qytetit, deri në restaurimin e banesës së shkrimtarit Ismail Kadare, të kthyer sot në muze.

Për më shumë ndiqni videon e publikuar më lart.

Ekipi realizues:

Producent dhe narrator: Geri Emiri;
Informacioni historik: Dorian Hatibi;
Video-produksioni: Arlind Veshti;

Referenca:

1. Çabej Eqrem. Studime Etimologjike VIII. Tiranë 2006;

2. Kadare Ismail. Koha për rrëfim: Dialog me Alda Bardhylin. Tiranë 2021;

3. Meksi Aleksandër. Historia e Arkitekturës në Shqipëri. Tiranë 2016;

4. Riza Emin. Fjalori Enciklopedik Shqiptar. Tiranë 2009.

The post “Odat magjike” të Gjirokastrës first appeared on Amfora.

Videot kreative dhe të pasuruara me grafika janë fokusuar tek informimi i të rinjve për historinë dhe trashëgiminë kulturore, duke sjellë në rreth 1 minutë informacione për ngjarjet dhe personazhet e rëndësishme të historisë së Shqipërisë.

Sezoni i parë u fokusua në qytetin e Durrësit, nga momenti i themelimit deri në periudhën mesjetare, duke sjellë dëshmi, fakte dhe dokumente, një pjesë e të cilave u publikuan për herë të parë në media.

Amfora publikoi 20 video-seri të ciklit “Kultura në 1 Minutë”, në të cilat u përfshinë me dëshmitë e tyre 13 ekspertë të fushave të ndryshme. Sipas radhës së video-serive të publikuara u intervistuan Rudenc Ruka, Dorian Hatibi, Ina Ajazi, Bledar Bica, Brikena Shkodra-Rrugia, Jani Koçillari, Enton Bido, Edmond Buharja, Ivo Moja, Erisilda Shpata, Dom Martin Thompson, Kseanela Sotirofski dhe Samet Vata.

Drejtori ekzekutiv dhe autori i ciklit “Kultura në 1 Minutë” është drejtuesi i Medias Amfora, Geri Emiri. Informacionet e përcjella u përzgjodhën nga studiuesi i historisë së Durrësit, Dorian Hatibi.

Realizimi i xhirimeve dhe post-produksioni u realizua nga Arlind Veshti (avmedia), me asistencën për xhirimet në terren të Xheni Shtemarit dhe të Livia Krekos, e Klaudio Hysenit, që realizuan shpërndarjen e video-produksioneve në kanalet e Medias Amfora.

“Kultura në 1 Minutë” është një risi e Amforës, që nisi të publikohet në vitin 2021 me mbështetjen e Programit “Media for All”, i financuar nga qeveria e Mbretërisë së Bashkuar dhe është realizuar nga partneriteti i udhëhequr nga “Këshilli Britanik” (“British Council”), së bashku me “Fondacionin Thomson”, “Rrjetin Ballkanik të Gazetarisë Investigative” (BIRN) dhe INTRAC.    

Dokumentari ashtu si të gjitha video-seritë është paraqitur edhe në versionin e përkthyer me titra, si një mundësi për audiencën e huaj që ka dëshirë të njohë më tej identitetin e kombit shqiptar.

Amfora vijoi me sezonin e dytë të ciklit “Kultura në 1 Minutë” dhe për më shumë mund të ndiqni seritë e reja. Nëse ju pëlqejnë videot dhe puna jonë, ju mund të na mbështesni për të krijuar video-seri të reja dhe të kontribuoni në gazetarinë e pavarur përmes donacionit tuaj. 

The post Video-dokumentari “Kultura në 1 Minutë” – Sezoni i parë first appeared on Amfora.

Sot aty gjendet Kisha e Shën dhe në vitin 1451 Skënderbeu ndërtoi aty një kështjellë dhe një skelë që t’i siguronin daljen në det. I njohur edhe si Kepi i Muzhlit të Skënderbeut, sot një pjesë e saj është mbuluar nga uji, ndërsa afërsia me Lumin Ishëm e ka kthyer zonën në një kontejner mbetjesh urbane.

The post Rënia e Kështjellës së Skënderbeut në Rodon first appeared on Amfora.

Nismëtari i saj ishte mbreti Ahmet Zogu, në nder të të cilit ura 478 metra e gjatë njihet edhe si “Ura e Zogut”.  Ajo është e tipit të varur dhe mbetet e veçantë për shkak të ndërtimit në atë kohë me betonarme dhe hekur. 

Njëra këmbë e urës tashmë gati një shekullore ka çeduar dhe ka nevojë për ndërhyrje të menjëhershme për stabilizimin dhe qëndrueshmërinë e strukturës. Falë aktivizmit të të rinjve ura monument kulture shumë e rrezikuar u shpall nga organizata “Europa Nostra” një nga 7 monumentet më të rrezikuara për vitin 2022.   

The post Shkëlqimi dhe rrënimi i Urës së Zogut first appeared on Amfora.

Hysen Myshketa lindi në Durrës në vitin 1887 dhe kur nisi punën në gjykatën e qytetit nisi të ndihmonte në çështjen kombëtare, duke u kthyer në një pikë referimi për lëvizjen patriotike durrsake brenda administratës osmane. 

Ndryshe nga shumë të tjerë, ai ishte në krah të Ismail Qemalit dhe Nikoll Kaçorrit, në përpjekjen për të shpallur pavarësinë e Shqipërisë. Gjithashtu Hysen Myshketa ishte mbështetës i zjarrtë i Mbretit Vid dhe shumë shpejt u përball me armiqësinë e Esat Toptanit dhe më vonë të Ahmet Zogut.

Ai e humbi jetën më 10 tetor të vitit 1943, pas një atentati që i bënë komunistët, duke e plagosur rëndë pas kokës, deri sa ndërroi jetë. Hysen Myshketa është një nga pinjollët e familjes, mbiemrin e së cilës e gjejmë në dokumentet që i përkasin Durrësit të paktën që nga fillimi i shekullit XVIII. 

Mësoni më shumë për historinë e pinjollëve të Familjes Myshketa, duke klikuar KËTU dhe njihuni me kontributin e tyre në sipërmarrjen e qytetit, jetën politike, arsimin dhe muzikën.  

The post Avokati i guximshëm që i pagoi me jetë bindjet politike first appeared on Amfora.

Sporti duket se solli edhe emancipim për qytetin, ku sipas kujtimeve të Telemak Nushit në ndeshjen e kthimit me ekipin Agimi të Tiranës, në fushën e Durrësit për herë të parë morën pjesë edhe tifozet gra. Djemtë e familjes Nushi zhvilluan për herë të parë edhe garat e kanotazhit, sportin e “water polo” dhe fituan disa çmime në sporte të ndryshme.
Klikoni këtu dhe mësoni për historinë e përmbledhur të familjes, që nga momenti i ardhjes në Durrës dhe deri në ditët e sotme, duke u njohur me figurat që lanë gjurmë në sipërmarrjen e qytetit, farmaceutikën dhe sportet.

The post Themelimi i futbollit në Durrës first appeared on Amfora.