Kompleksi u ndërtua nga Familja Toptani në gjysmën e parë të shekullit XIX dhe konsiderohet një nga rezidencat feudale më të rëndësishme të ruajtura në Shqipëri. I ngritur nga mjeshtra dibranë, ai përfaqëson tiparet më karakteristike të arkitekturës qytetare osmane, me çardakun, hajatin dhe organizimin e ambienteve rreth “shtëpisë së zjarrit”, që përbënte qendrën e jetës familjare.

Sarajet nuk ishin vetëm një banesë, por një kompleks rezidencial i ndërtuar për të përmbushur nevojat e një prej familjeve më me ndikim të kohës. Të rrethuara dikur me mure guri, ato përfshinin dhjetëra ambiente, oborre, puse dhe porta monumentale. Një nga elementët më të veçantë që ruhet edhe sot është hamamxhiku, një hamam privat që dëshmon nivelin e zhvillimit arkitekturor dhe ekonomik të Tiranës së shekullit XIX.

Gjatë historisë së tyre, Sarajet kanë ndryshuar funksion disa herë. Në fillim të shekullit XX ndërtesa iu nënshtrua një rikonstruksioni, ndërsa në vitet ’20 shërbeu edhe si seli e Legatës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Shqipëri. Për vlerat historike dhe arkitekturore, objekti u shpall Monument Kulture i Kategorisë së Parë në vitin 1973.

Sot, monumenti qëndron i rrethuar nga ndërtesa moderne shumëkatëshe, duke krijuar një kontrast të fortë mes zhvillimit të kryeqytetit dhe trashëgimisë së tij historike. Megjithëse peizazhi urban ka ndryshuar rrënjësisht, oborri, shatërvani, fasada dhe elementët prej druri vazhdojnë të ruajnë identitetin e një prej banesave më të rëndësishme historike të Tiranës.

Të njohura edhe si Sarajet e Selim Pashë Toptanit ose Sarajet e Servet Bej Libohovës – dhëndri i Selim Pashës – ndërtesat janë pjesë e trashëgimisë së Familjes Toptani, një prej familjeve më me ndikim në historinë e Tiranës. Pasi Kalaja e Tiranës kaloi në zotërimin e tyre në fund të shekullit XVIII, Toptanët zhvilluan rezidencat dhe pronat e tyre në këtë pjesë të qytetit, duke lënë një gjurmë të rëndësishme në historinë dhe urbanistikën e kryeqytetit. 

The post Sarajet e Toptanëve, prej vitit 1837 i rezistojnë kohës në zemër të Tiranës first appeared on Amfora.

Ajo i përket Gjon Marka Gjonit, një prej figurave më të rëndësishme Shqipërisë së veriut gjatë gjysmës së parë të shekullit XX, që trashëgoi udhëheqjen e Mirditës nga familja e tij, duke mbajtur qëndrime pro monarkisë së mbretit Zog, deri sa emigroi me ardhjen në pushtet të komunistëve.

Banesa në formën origjinale i përkiste stilit të banesave shkodrane me çardak, të shekullit XIX, por pas tërmetit të vitit 1905, familja fisnike i kërkoi ta rikonstruktonte arkitekti i njohur shkodran, Kolë Idromeno, duke i dhënë një stil neoklasik dhe duke ndërtuar një kullë oktagonale. Ajo u ngrit mbi 5 kate dhe për kohën ishte më e larta në qytet, punimet e së cilës së bashku me rikonstruksionin përfunduan në vitin 1908. 

Në vitin 1904 Gjon Marka Gjoni u martua me Mrikën e Gjokë Pjetrit, nga fisi i Pervizëve të Kurbinit dhe së bashku patën 5 djem e 5 vajza. Me titullin Kapedan, autoriteti i tij në Mirditë pajtonte gjaqet dhe diktonte politikën e kohës.

Ai shërbeu si ministër i mbrojtjes në qeverinë jetëshkurtër të Maliq bej Bushatit, prej 12 shkurtit deri më 28 prill 1943. Më tej u emërua senator i Mbretërisë Italiane në dhjetor të vitit 1939 dhe e mbajti detyrën deri më 20 dhjetor 1944, kur dha dorëheqjen. 

Pasi rezistencën antikomuniste ia la në dorë të birit, Mark Gjon Markut, emigroi më 27 nëntor 1944 dhe ndërroi jetë nga një sëmundje më 28 prill të vitit 1966 në Itali. 

The post Kulla e Gjon Marka Gjonit, objekti kryelartë i Shkodrës first appeared on Amfora.

E ndërtuar mes viteve 1572-1574, fortesa ka shërbyer si një bastion strategjik i mbrojtjes osmane, kryesisht për të kontrolluar rrugët dhe për të parandaluar aktivitetet kryengritëse.

“U ndërtua kryesisht për të luftuar kundër fshatarëve e kryengritësve, por ajo i shërbente edhe një qëllimi tjetër, kontrollit të skelës së Ishmit, ku nxirrej kontrbandë drithi dhe bliheshin armë prej venedikasve”, shpjegohet në tabelën informuese të monumentit.

Megjithëse fortesa njihet si mesjetare, duke pasur parasysh pozicionin strategjik të zonës, aty mund të kenë ekzistuar vendbanime ose fortifikime më të hershme, përfshirë periudhën ilire dhe atë romake.

“E ndërtuar në një terren kodrinor, ku kushtet e tij kanë ndikuar deri diku në formulimin planimetrik të saj, Kalaja e Ishmit ruan tiparet e përbashkëta të ndërtimeve fortifikuese të kësaj periudhe”, shpjegohet më tej në informacionin zyrtar për monumentin.

Kalaja i shërbente vendosjes së trupave ushtarake osmane, për forcimin e administratës në këtë pikë strategjike dhe për kontrollin e territorit. Në këtë periudhë Ishmi përfshihej në Sanxhakun e Ohrit, që ishte një krahinë e mbushur me revolta fshatare dhe trazira për Perandorinë Osmane.

“Për këtë arsye një feudal i pasur i quajtur Mehmet, i cili ishte edhe vetë nga këto anë, i propozoi Portës së Lartë që të ndërtohej në Ishëm një kala, e cila do të ruante vilajetin nga kryengritësit, me kusht që t’i jepej Sanxhakut sipërmarrja për përmbledhjen e detyrimeve fiskale të shtetit”, shpjegon më tej informacioni zyrtar. 

Kalaja e Ishmit filloi të ndërtohej në verën e vitit 1572 dhe përfundoi së ndërtuari në fillim të vitit 1574. Përpara hyrjes kryesore të kalasë që prej shkurtit të vitit 2006 gjendet varri i piktorit me origjinë nga Ishmi, Ibrahim Kodra, i njohur ndërkombëtarisht për stilin e tij unik që kombinonte elemente të kubizmit me motive shqiptare dhe mesdhetare.  

Tërmeti i vitit 2019 nuk kurseu dhe këtë monument të rëndësishëm për Durrësin, duke e dëmtuar atë në pjesë të ndryshme dhe ajo u restaurua përmes programit “Bashkimi Evropian për Kluturës” (#EU4Culture), të financuar nga Bashkimi Evropian.

The post Kalaja e Ishmit: Rojtarja e horizontit first appeared on Amfora.

Ajo ngrihet gati 7 metra mbi Lumin Drino dhe vetëm 200 metra larg rrugës kombëtare. Prej së largu dominon kontruksioni metalik që lidh dy anët e lumit dhe një tub furnizimi me ujë që e shoqëron përgjatë gjithë gjatësisë.  

Por ura ruan ende “këmbët” e saj të gurta, të ndërtuara aty së paku që prej periudhës mesjetare. Ajo mundëson vijimin e rrugës automobilistike për në Labovën e Madhe dhe të Vogël, një zonë e pasur për nga trashëgimia kulturore dhe monumentet. 

Harkun e madh qendror që ngrihej mbi lumë, rreth 27 metra i gjatë, ura e ka humbur shumë kohë më parë në ujërat e Lumit Drino.

“Në gjendjen e sotme kjo urë ruhet mjaft e dëmtuar”, shkruhet në të dhënat për gjendjen e monumentit, përgatitur nga Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore.

“Ruhen vetëm pjesët e ndërtuara mbi tokë në hyrje dhe dalje të urës, ndërsa pjesa qendrore mbi ujë është e rrëzuar”, vijon shpjegimi rreth gjendjes së urës. 

Ura e Subashit është përmendur herët nga studiuesit dhe udhëtarët e kohës, pasi ajo lidhte fshatrat e skajit verilindor të Luginës së Dropullit.     

Ajo përmendet që në vitin 1830 nga Hujks, që rrëfen për vendndodhjen e saj, 11 milje nga Gjirokastra dhe nga Tepelena.

Ura në bregun lindor ka pesë kampata, dy me harqe me majë mbi shtratin e lumit dhe tri më të vogla, me harqe rrethore të mbivendosur mbi harqet e ulëta. Ato kanë shërbyer si porta shkarkimi në periudhën e vërshimeve të dimrit. 

Sfidat kryesore me të cilat përballet monumenti janë rrezikimi i pjesëve të mbetura në tokë, ndërsa vegjetacioni e mbulon në shumicën e pjesëve të saj. 

Ndërhyrja e fundit restauruese që rezulton t’i jetë bërë monumentit daton që nga viti 1973. Në raportin për gjendjen e monumentit, Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore përveç nevojës për pastrimin nga gjelbërimi evidenton edhe ndërhyrjet teknike që duhen.

Disa prej meremetimeve lidhen me konsolidimin e muraturës, restaurimin e pjesës metalike të urës, si lyerja dhe plotësimi me elementë, restaurimi dhe plotësimi i dyshemesë.

Bazuar në stilin e ndërtimit të urës, elementëve arkitektonikë të pranishëm në themelet e saj dhe format e harqeve, kanë çuar shpesh studiuesit drejt hipotezave se më herët aty mund të ketë ekzistuar një urë antike. 

The post Ura shekullore e Subashit mbi Lumin Drino, “porta” e Labovës së Madhe dhe të Vogël first appeared on Amfora.

Shembull i rrallë i arkitekturës tipike të periudhës osmane, qyteti nis t’i tërheqi vizitorët e shumtë sapo futen në pjesën historike, aty ku eleganca e Urës së Goricës ndan dy lagjet muzeale.

Dëshmi e diversitetit të shoqërive urbane në Ballkan, Berati duket i bukur në çdo stinë, por qetësia që të ofron përgjatë muajit mars, të mundëson që të shijosh çdo copëz të tij.

Ndriçimi mbi banesat që i ka dhënë edhe emrin “qyteti i një mbi një dritareve”, e bën zonën që ndahet nga Lumi Osum, “Mangalemi’ dhe “Gorica”, gati magjike. Ndërsa në krye të zonës historike, Lagja “Kala” qëndron si kurorë që mban pasuri të njerëzimit.

Qyteti është dëshmimtar i bashkëjetesës së komuniteteve të ndryshme fetare dhe kulturore përgjatë shekujve. Këtë e dëshmojnë kishat dhe xhamitë që ndodhen shumë pranë njëra-tjetrës, duke krijuar mbrëmjeve një harmoni perfekte midis tyre.

Ura e Goricës është një nga më të vjetrat në vend. Monument Kulture i Kategorisë së Parë, ajo është ndërtuar me plot elegancë që prej shekullit XVIII. Fillimisht prej druri dhe më pas në vitin 1780, në kohën e Ahmet Pashës, u rindërtua me gurë, duke pësuar edhe një herë transformime në vitet’ 20.

Në krah të djathtë të rrugës kryesore dhe të vetme që përshkon qytetin, gjendet lagja muzeale “Goricë”, që veçohet jo vetëm për banesat e ansamblit historik, por edhe për objektet e kultit.

Përballë saj ngrihet lagjja tjetër, “Mangalemi”, me të njëjtin stil banesash, me prezencë gjithashtu të objekteve të kultit. Mbi lagje qëndron si “mbretëreshë” kisha mbi shkëmb, e Shën Mëhillit.

Xhamia e Beqarëve, gjendet në anën e poshtme të lagjes Mangalem dhe u ndërtua në shek. XIX. Xhamia është ndërtuar në një terren të pjerrët dhe paraqet vlera artistike të pikturimit dhe të gdhendjes në dru.

The post Nata në qytetin e një mbi një dritareve, kartolina e Beratit first appeared on Amfora.

Në kullën e Sali Manit është mbajtur “Konferenca e Bujanit”, midis datave 31 dhjetor 1943 – 2 janar 1944, ku u nënshkrua një rezolutë që Kosovës i njihte të drejtën e vetëvendosjes, deri në shkëputjen dhe bashkimin me Shqipërinë.  

Një investim i Qeverisë së Kosovës në vitin 2013 solli restaurimin e ndërtesës, duke ruajtur dëshminë e një prej ngjarjeve historike të kombit shqiptar dhe përpjekjeve për të siguruar autonominë e Kosovës. 

Kulla e Sali Manit mendodhet se është ndërtuar në fund të shekullit XVIII dhe u morr në mbrojtje nga institucionet e shtetit shqiptar më 8 janar 1977, duke u shpallur Monument Kulture i Kategorisë së Parë. 

Kati i parë i ndërtesës mundëson hyrjen përmes një porte të harkuar druri, ndërsa shkallët e brendshme lehtësojnë kalimin në dy katet e tjera. Në vijim të modelit të ndërtimeve të Malësisë së Gjakovës, ajo dëshmon për mënyrën e jetesës në këtë zonë skajore të vendit.  

Stili i ndërtimit, materialet e përdorura në harmoni mes gurit dhe drurit, janë dëshmi e një banese që i shërbente një familje të madhe, të konsoliduar dhe rezistente ndaj kushteve të ashpra atmosferike. 

Kati përdhesës i kullës ka shërbyer për mbajtjen e rezervave ushqimore në dimër dhe për strehimin e kafshëve. Kati i parë shërbente për gratë dhe vajzat e familjes, ndërsa kati i dytë për miqtë dhe burrat e shtëpisë. 

The post Kulla e Sali Manit në Tropojë, dëshmi e “Konferencës së Bujanit” për autonominë e Kosovës first appeared on Amfora.

Në një zonë të pasur me kisha dhe manastire, pozicioni i tij gjeografik është gati unik. Ai mendohet se u ndërtua në fillim të shekullit XIX nga Ali Pashai i Tepelenës.

Manastiri është një bashkim i strukturës për murgjit, 2 kishave dhe objekteve arkeologjike që janë ekspozuar në pjesë të ndryshme të tij, duke kulmuar me festimin e Ditës së Martirizimit të Apostullit Kozma. 

Manastiri që mban emrin e shenjtorit është klasifikuar si monument i trashëgimisë kulturore që prej vitit 1963. “Shën Maria” është kisha më e vjetër që është konservuar si rrallë monumente në vend, duke ekspozuar ende afresket dhe basorelievet. Ngjitur me të ngrihet në gjendje shumë të mirë kisha e “Shën Kozmait”. 

Si një nga thesaret e çmuara të trashëgimisë sonë kulturore, manastiri mendohet të jetë ndërtuar nga banorët e zonës me kontributin financiar të Ali Pashë Tepelenës. Sipas Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, ai u ngrit në kujtim të murgut Kozma, nga Etiolia, i cili i përshkoi dy herë këto krahina, në vitet 1777 dhe 1779.

Manastiri shërben si atraksion shpirtëror për besimtarët ortodoks dhe jo vetëm. Çdo 24 gusht aty kremtohet “Dita e Shën Kozmait” të Kolkondasit. 

Në këtë ditë, në vendin ku gjendet kenotafi (varri imagjinar) i shenjtorit dhe një kopje e afreskut të murgut Kozma, kryet liturgjia hyjnore panegjirike nga Metropolia e zonës. 

Sipas historisë së transmetuar nga Kisha Autoqefale Shqiptare, më 24 gusht të vitit 1779, Shën Kozmai u vra në fshatin Mujalli të Myzeqesë, nga njerëzit e Ahmet Kurt Pashës, sundimtarit të Beratit dhe Lumi Seman e dërgoi trupin e tij pranë vendit ku u ngrit manastiri, në fshatin Kolkondas dhe ai u varros pranë absidës të kishës së Shën Marisë. 

Që mbrëmjen e datës 23 gusht, kryet mbrëmësorja e shenjtorit në fshatin Mujalli, aty ku ai u martirizua, tek kryqi i ngritur në kujtim të shenjtorit.

Dy letra të Ali pashë Tepelenës drejtuar të krishterëve të Nahijes së Beratit dhe një mbishkrim i gdhendur mbi një pllakë guri në apsidën e kishës, dëshmojnë për kontributin e Pashait të Janinës në ngritjen e manastirit.

Gjatë periudhës së diktaturës komuniste, manastiri u braktis dhe ato pak pjesë të konakëve, që kishin mbijetuar pas vërshimit të Lumit Seman në fillim të shekullit XX, u shkatërruan në vitin 1986.

Pas punimeve për restaurimin e kishës dhe të plotësimit të nevojave të saj, të kryera nga Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë, manastiri rifitoi vlerat e tij dhe u kthye në një qendër pelegrinazhi.

The post Manastiri i “Shën Kozmait” në Fier, kujtimi i shenjtorit që u sakrifikua aty first appeared on Amfora.

Vetëm 4 kilometra larg qendrës së Sarandës, në Kodrën e Gjashtës sot gjenden mbetjet e ambienteve të manastirit nga ku duket “në pëllëmbë të dorës” qyteti, Korfuzi dhe të gjithë ishujt përgjatë bregdetit. Vetë qyteti modern i Sarandës mendohet se e mori emrin nga manastiri.

“Arkeologu italian, Luigi Maria Ugolini, i cili e ka studiuar atë në mesin e viteve 1920, shprehet se kisha ishte një prej më të mirave, në mos më e bukura që kishte parë në Shqipëri”, shkruan tabela informuese për monumentin.

Bazilika është ndërtuar në Antikitetin e Vonë si qendër peligrinazhi që i kushtohej kultit të 40 Shenjtorëve, për besimtarë të krishterë nga vende të ndryshme të Ballkanit dhe nga brigjet e Adriatikut. 

“Ajo shërbeu si manastir dhe ka pasur edhe ambiente të tjera ndihmëse për pritjen e pelegrinëve, të cilët filluan ta braktisnin me kalimin e kohës, por kisha vetë vazhdoi të përdorej deri në shekullin XIX, nga një komunitet i vogël murgjish”, shkruhet në tabelën e Ministrisë së Kulturës.

Pas kësaj periudhe objekti i kultit u braktis dhe filloi gradualisht të rrënohej, por muret e saj ishin në këmbë deri në vitet ’40, kur u rrëzuan nga bombardimet e Luftës së Dytë Botërore. 

“Gërmimet arkeologjike të kryera në vitet e fundit kanë zbuluar të dhëna të reja për baptisterin, i cili është një kompeks i përbërë nga mjedise të ndryshme me 9 vaska individuale apo kolektive pagëzimi dhe dy pishina”, përshkruhet monumenti.    

The post Manastiri i 40 Shenjtorëve, monumenti me arkitekturë unike në Shqipëri    first appeared on Amfora.

Muret e kalasë qëndrojnë në këmbë deri në lartësinë 4.5 metra, ndërsa 3 kullat më të ruajtura i kanë çatitë e zhveshura. Pa asnjë tabelë dhe sinjalistikë informuese në këmbë, kalaja ruan brenda perimetrit një fushë të blertë, nga ku dallohen linjat e fortifikimit.

Ajo ka formën e një katërkëndëshi kënddrejtë dhe në tri qoshet e saj është ngritur nga një kullë. Kalaja ka dy hyrje dhe shumë ambiente të tjera, të cilat janë shembur dhe shtuar sipas nevojave ndër shekuj.

Ismail Salliu, me origjinë nga Peqini, ka studiuar vite më parë historinë e vendlindjes dhe ka evidentuar në një libër kërkimor të dhëna për fortifikimin që gjendet në qendër të zonës urbane.

“…mund të themi se edhe kalaja e Peqinit është themeluar në të njëjtën kohë me atë të Prezës, në shekullin XV, në periudhën pas vitit 1431-1432”, shpjegon studiuesi në librin e tij, pasi analizon faktet dhe shembujt e ndërtimeve të ngjashme. 

Ashtu si në shumë raste të tjera, kalaja mendohet se ka përdorur themelet e një ndërtimi të mëparshëm të periudhës antike. Në të janë identifikuar së paku 4 faza ndërhyrjesh, të cilat e kanë transformuar sipas nevojave të kohës.

“Forma më e vjetër e kalasë ka qenë katërkëndëshe këndrejtë, me nga një kullë të rrumbullakët në të katër qoshet dhe një kullë në formë katërkëndëshi këndrejtë”, shkruan studiuesi Ismail Salliu në librin e tij, të publikuar në vitin 2005.

“Periudhës së dytë të ndërtimit i përket shtimi i disa ambienteve dhe portës së vogël të hapur në kullën katërkëndëshe. Mbi to është ndërtuar edhe një xhami e vogël pa minare, kryesisht për të kryer rite fetare ushtarakët që jetonin në kala”, shkruan Salliu.

Kalaja që gjendet pranë Lumit Shkumbin sipas të dhënave të subjekteve private në sektorin e restaurimeve, ndërhyrjen e fundit e ka pasur përmes një projekti të Ministrisë së Kulturës në vitin 2008, që ka mbështetur punimet për pastrimin dhe restaurimin e Monumentit të Kulutrës të Kategorisë së Parë. 

Nga teknika e ndërtimit disa nga kullat e kalasë janë të ngjashme me ato në Kalanë e Beratit, Shkodrës dhe Tepelenës. Gjatë periudhës së tretë të ndërtimit, u ridimensionuan kullat nga të rrumbullakta në poligonale, duke ndërtuar frëngji dhe u shtuan elementët ushtarakë në vitin 1770. 

Kalaja u vendos në shërbim gjatë luftërave midis dy pashallëqeve të mëdha, Bushatllinjve të Shkodrës dhe të sundimtarëve të Beratit. Në vitin 1775 njerëzit e Ahmet Kurt Pashës së Beratit pas shumë përpjekjeve e morën në kontroll kalanë dhe krahinën përreth. 

The post Metamorfoza e kalasë mesjetare të Peqinit first appeared on Amfora.

Ndërtimi i kullës që lidhet me figurën e Mic Sokolit sipas informacioneve për monumentet e kulturës mendohet se daton që në shekullin XVIII. Ajo është një banesë tradicionale trekatëshe, e ndërtuar me elementë guri, që në vendin tonë përfaqëson arkitekturën e kullave të Malësisë së Madhe. 

Mic Sokoli u shquajt si patriot dhe udhëheqës gjatë viteve të Lidhjes së Prizrenit. Ai u lind në këtë kullë, duke ushqyer ndjenjat për atdhen dhe mbrojtjen nga pushtuesit e huaj.

Vdekja e tij tragjike u kthye në simbol të rezistencës, ditën që ai ra dëshmor, në prill të vitit 1881. Në krye të revoltës, ai e vendosi trupin përpara grykës së një topi armik përgjatë një beteje kundër osmanëve dhe ndërroi jetë për tu përjetësuar në memorien e kombit shqiptar.

Ndonëse është përballur me shumë beteja, kulla ku ai lindi dhe u rrit i ka mbijetuar shumë sulmeve, duke u kthyer ashtu si i zoti i saj, në simbol qëndrese. 

Kati përdhes ka shërbyer si vend magazinimi dhe për mbajtjen e kafshëve, ndërsa katet e sipërme janë përdorur për banim dhe pritjen e patriotëve të shumtë.

Dhomat e katit të fundit të kullës janë kthyer që përpara viteve ’90 në ekspozita të fokusuara tek figura e Mic Sokolit, por edhe e rezistencës kombëtare kundër pushtuesve osmanë.

Në vitet e Lidhjes së Prizrenit ai ishte udhëheqës i njohur gueril dhe mori pjesë në luftimet e Gjakovës kundër Mehmet Ali Pashës, më tej në Betejën e Nokshiqit kundër malazezëve dhe kundër pushtuesve të tjerë të trojeve shqiptare.

Imazhi i luftëtarit trim u përjetësua në telajo nga piktori Sali Shijaku, i cili në vitin 1969 e rindërtoi skenën e daljes përpara topit të ushtrisë osmane. 

Veturat e parkuara në oborrin e kullës dhe të banesës përbri janë të kuqe “gjak”. Duke sikur ato manifestojnë qendresën e fisit kundër pushtuesve të këtyre anëve. Një zonjë e përulur i pret buzagaz vizitorët. Ditën e ndan midis përkushtimit për familjen dhe vizitorët që mbërrijnë në kullë.

Ajo tregoi për Median Amfora se toka dhe banesa moderne i përket fisit të Mic Sokolit dhe vijon të trashëgohet me krenari ndër breza. Si nuse në këtë derë të madhe, ajo kujtoi se përpara viteve ’90 kulla kishte “ciceronin” e saj, i cili vinte të shoqëronte sa herë që mbërrinin grupet me nxënës apo vizitorë.

Sot kulla mirëmbahet tërësisht nga familja dhe kontributet vullnetare që hidhen në një arkë të vogël sa një pëllëmbë, me një metal që ka nisur të ndryshket me kalimin e viteve. Falë përkujdesjes së familjes ajo është e ruajtur mirë, megjithëse herën e fundit kur ata u larguan nga aty pranë, dhomat u zbrazën gjatë një grabitje të vitit të zhurmshëm 1997.

Pas kësaj “plaku” i familjes u izolua në kullë për disa vite, duke e ruajtur deri në vendosjen e stabilitetit të plotë të rendit dhe sigurisë në zonën e Tropojës.

Kulla është ndërtuar në formë prizmi, ka një çati të dallueshme piramidale. Dritaret e harkuara janë të shpërndara në të katër anët e ndërtesës dhe janë një detaj tradicional i zonës, të përforcuara me frëngji për 3 pushkë në secilin.

Çdo hapësirë ​​brenda saj kishte një funksion shumë të qartë, të dedikuar për të mbajtur bagëtitë, për të ruajtur mallrat, apo për të pritur mysafirët dhe patriotët. 

E shpallur Monument Kulture i Kategorisë së Parë që prej vitit 1973, ajo është ngritur pranë një tjetër banese që ka të njëjtin status mbrojtje, “Banesa e Sali Manit”. Gjithashtu në fshat gjenden edhe rrënojat e “Qytezës së Rosunjës”.

The post Kulla e Mic Sokolit, simbol i luftëtarit që i vuri gjoksin topit armik first appeared on Amfora.